Het verhaal dat een accountant heeft te vertellen, verbreedt, stelt Wieleman. Aan het bestuur, de toezichthouder (RvC) en aan het publiek, middels de externe accountantsverklaring. De risico’s die een organisatie loopt, maken er een groter onderdeel van uit.

Oordeel over kwaliteit

“We zien dat er dit jaar uitgebreidere verklaringen worden afgegeven. Dat is nog in de pilotfase, maar we lopen als land dan ook vooruit op deze ontwikkeling.” Om die risico’s te kunnen duiden is het belangrijk dat een externe accountant een goed oordeel vormt over de kwaliteit van de governance. In de praktijk betekent dat vooral de oren en ogen goed openhouden en tijdig rapporteren.

Wieleman: “Een accountant beweegt zich door verschillende lagen in een organisatie en hoort en ziet hoe mensen met elkaar omgaan. Hoe een boodschap van het management in de operatie wordt vertaald bijvoorbeeld. Hij kan ook snel zien of er sprake is van tegengestelde boodschappen. En of er ruimte is voor tegenspraak bij het management. Daarop kan hij adviezen meenemen in de management letter, het accountantsverslag en ze mondeling bespreken met de verantwoordelijken.”

Onafhankelijke blik

Niet alleen de rol van de individuele externe accountant blijkt te veranderen. Ook de beroepsgroep kijkt anders naar vraagstukken. Er is sprake van meer onderlinge samenwerking. Wieleman: “Accountants van concurrerende kantoren komen samen om op brancheniveau risico’s te signaleren in Publieke Management Letters, zoals dat voor de zorg- en pensioensector is gebeurd bijvoorbeeld. En ook voor de banken gaande is.”

De taakverbreding voor externe accountants lijkt op het eerste gezicht te dubbelen met het werk van de interne auditor, maar door de verschillende posities ten opzichte van de organisatie is dit volgens Wieleman niet zo.

“Ze kunnen gebruik maken van elkaars werk, maar een essentieel verschil is dat een externe accountant aangesteld is door externe stakeholders en zodoende met een ona˜ankelijke blik naar de organisatie kijkt ten behoeve van het maatschappelijk verkeer. De interne accountant wordt door het bestuur zelf aangenomen en richt zich op het verbeteren van de e™ectiviteit van de GRC. Vaak rapporteert hij dit ook aan de commissarissen.”