Daniel Kuin

Daniël Kuin
Arbeidshygiënist bij Zorg van de Zaak Experts

Met gerichte maatregelen vooraf kan een ongeval of andere narigheid al vaak voorkomen worden. Zorg van de Zaak Experts weet er alles van en helpt werkend Nederland op dit gebied graag vooruit.

Een gezonde en veilige werkplek is van groot belang. Werkgever noch werknemer is gebaat bij verzuim. De werkgever heeft er niets aan als een medewerker door ziekte of een ongeval is uitgeschakeld: het brengt kosten met zich mee en leidt tot arbeidsuitval. Ook de immateriële schade, die veelal juist op de werknemer drukt, weegt vaak zwaar. Vraag dat maar aan iemand die door het werk met een burn-out of andere psychische klachten kampt.

Niet alleen bedrijven en werknemers ervaren de nadelige effecten van verzuim, ook de overheid ziet de gevaren. Niet voor niets is in Nederland al jarenlang Arbowetgeving van kracht die moet bijdragen aan een zo veilig, gezond en prettig mogelijke werkplek. Dat de bewustwording op dit terrein groeit, blijkt uit onderzoek van het Ministerie van Sociale Zaken: ‘Het gaat in 2016 significant beter met de naleving van de systeembepalingen uit de Arbowet’, meldt het rapport Arbo in Bedrijf 2016.

Verbeterpunten

Die constatering stemt tot tevredenheid, maar de kwalificatie ‘significant beter’ geeft ook aan dat er nog ruimte voor verbetering is. Volgens Daniël Kuin, arbeidshygiënist bij Zorg van de Zaak Experts, valt er vooral op het gebied van verzuimpreventie nog een slag te maken. ‘Het is van belang om in te grijpen vóórdat mensen ziek worden, vóórdat ze geen plezier meer hebben in hun werk. Investeren in zo’n aanpak rendeert’, aldus Kuin die hierbij de Nederlandse overheid aan zijn zijde vindt.

Die overheid heeft met de vernieuwde Arbowet, die per 1 juli 2017 van kracht is, de focus meer gericht op preventie. Kuin: ‘Bij investeren in preventie is werkend Nederland nog wel wat terughoudend, al gaat het de goede kant op. Het is ons doel om Nederland daar verder warm voor te krijgen. Er zijn nog wel een aantal thema’s die een tandje beter kunnen.’

Als werkgever moet je kunnen aantonen dat je alles hebt gedaan om te voldoen aan de Arbowet en -regelgeving.

Een van die verbeterpunten waar hij op doelt, is de zogeheten Risico Inventarisatie en Evaluatie (RI&E). Bedrijven zijn verplicht om periodiek zo’n RI&E uit te voeren. Daarin wordt over de volle breedte van het bedrijf gekeken naar de risico’s voor veiligheid en gezondheid, maar zeker ook naar welbevinden.

Volgens het rapport Arbobalans 2016 van onderzoeksinstantie TNO voldoet 95% van de bedrijven met 100 werknemers of meer aan de RI&E-verplichting. Geen slechte score, maar ondernemingen met minder dan 100 werknemers komen er niet bij in de buurt. Van de bedrijven met minder dan tien werknemers had in 2016 maar 38% een RI&E.

Preventiemedewerker

Ook als het gaat om een ander fenomeen uit de Arbowet, de zogeheten preventiemedewerker, valt er nog een wereld te winnen. Deze functionaris heeft tot taak om, samen met de bedrijfsarts en de ondernemingsraad, te werken aan een zo goed mogelijk arbeidsomstandighedenbeleid. De verplichting om een preventiemedewerker aan te stellen stamt uit de ‘oude’ Arbowet van 2007. In 2016 bleek maar 47% van de bedrijven zover te zijn.

‘Het goede nieuws is dat we in negen jaar van 0 naar 47% zijn gegaan’, zegt Kuin, ‘maar we zitten nog niet op de helft, dus dat kan absoluut beter. Die preventiemedewerker is echt heel belangrijk. Hij of zij loopt dagelijks in het bedrijf rond en kan de werkgever op elk gewenst moment adviseren over zaken die beter kunnen op het gebied van veiligheid en gezondheid.’

Ook wat betreft de aanstelling van een preventiemedewerker blijft het midden- en kleinbedrijf dus achter. ‘Het hoeft niet per se een fulltimer te zijn’, geeft Kuin aan, ‘en in kleine bedrijven mag ook de directeur/eigenaar de taken op zich nemen.

De essentie is: heb intern aandacht voor arbeidsomstandigheden en huur externe bijstand in als je interne deskundigheid tekortschiet. Over het algemeen komen mensen pas in actie als er iets mis gaat. De kern van onze activiteiten is nou juist: zorg dat het niet fout gaat en probeer de risico’s die daaraan ten grondslag liggen zo vroeg mogelijk te elimineren.’

Risico’s

Een ongeluk zit in een klein hoekje. ‘Meestal gaat het in het primaire arbeidsproces wel goed, maar zijn het vaak de bijkomende bezigheden waar het mis gaat. Als je in een modezaak komt, zie je dat het proces van verkoop en advisering vrijwel altijd dik in orde is. Maar tussen de bedrijven door moet het personeel bijvoorbeeld ook de airco-unit aan het plafond schoonmaken. Dan klimmen ze op een krakkemikkig trapje, met alle risico’s van dien’, vertelt Kuin.

Bij investeren in preventie is werkend Nederland nog wel wat terughoudend, al gaat het de goede kant op.

Werkgevers doen er al met al goed aan om te investeren in voorlichting, instructie en toezicht en daar kan Zorg van de Zaak Experts bij helpen. Idealiter zorgt elke organisatie vanuit een intrinsieke drive van goed werkgeverschap voor een gezonde, veilige en zo leuk mogelijke werkomgeving.

Maar als dat gevoel niet zo sterk ontwikkeld is, doen bedrijven er goed aan in elk geval vanuit kostenoverwegingen voor een up to date Arbobeleid te zorgen. Kosten niet alleen in financiële zin, maar ook in termen van menselijk leed, bijvoorbeeld door een ongeval, een burn out of de psychische schade na een overval.

Kuin: ‘Met een goed arbeidsomstandighedenbeleid voorkom je heel veel. Toch heeft 25% van de ondernemingen in Nederland nog geen contract met een Arbodienst. Die bedrijven nemen een groot risico, want op dit terrein geldt de omgekeerde bewijslast. Als werkgever moet je kunnen aantonen dat je alles hebt gedaan om te voldoen aan de Arbowet en -regelgeving. Als je dat niet kunt, ben je in beginsel aansprakelijk voor de schade. En die kan flink oplopen.’