Jos Streppel is voorzitter van de Monitoring Commissie, die toeziet op naleving van de code. Hij vertelt hoe het ervoor staat.

“De scoringspercentages op naleving van de code liggen in Nederland ver boven de negentig procent”, stelt Streppel vast. Om te vervolgen: “Maar dat wil niet zeggen dat er geen verbeteringen mogelijk zijn.” Een voorbeeld van sterke verbetering ziet hij in het beloningsbeleid, een heet hangijzer in de publieke opinie. “De transparantie daarin is sterk verbeterd, er wordt nu veel meer inzicht gegeven.”

Leg goed uit

De code bestaat uit beginselen en best practices voor de drie partijen binnen een onderneming: de raad van bestuur, de raad van commissarissen en de aandeelhouders. Zaken als benoeming, beloning, belangenverstrengeling en verantwoording worden erin behandeld. Op dat laatste aspect is wat Streppel betreft nog winst te boeken.

“De code is gebaseerd op het ‘pas toe of leg uit’-principe. Als een onderneming goed uitlegt waarom de code op een bepaald punt niet wordt toegepast, leeft zij hem ook na. Maar ‘Wij passen de code niet toe, omdat we dat niet doen’ is geen goede uitleg. Dat komt nog weleens voor.”

Een belangrijk aspect in de corporate governance code is uiteraard de rol van de aandeelhouders. Zij moeten genoeg macht hebben om tegengas te geven, maar niet zoveel dat ze slechts winst op korte termijn forceren. De code versterkt de positie van de aandeelhouder, maar van te veel macht is geen sprake, vindt Streppel.

“Het hele systeem van checks and balances is nu veel beter. Bestuur en commissarissen beslissen over vaststelling van de strategie, de aandeelhouder kan daar alleen iets aan doen door hen weg te sturen. Wel zie je dat aandeelhouders in opstand komen als het gaat over beloningsbeleid. Dan maken ze gebruik van hun rechten en dat lijkt me juist goed.”

Verantwoord ondernemen

Een ander punt van discussie is hoe ver de ‘regeldrang’ moet gaan. Sommige critici spreken hun zorgen uit over de toenemende regeldruk in het bedrijfsleven, terwijl anderen juist vinden dat ondernemingen ook verantwoordelijkheid zouden moeten nemen voor het algemeen belang.

Streppel: “In de wet staat dat bedrijven moeten handelen in het belang van alle stakeholders, niet alleen de aandeelhouders. Ik ken geen groot beursgenoteerd bedrijf dat niet aan maatschappelijk verantwoord ondernemen doet. Maar dat is voor Shell zo anders dan voor een bank, dat je daar geen gedetailleerde eisen aan moet stellen.”