Daarom is het noodzakelijk deze goed in te richten in de hele onderneming, zegt compliance consultant Roland Notermans. “Veel onderdelen uit compliance vloeien voort uit de wet, dus lijkt het logisch dat compliance onder de juridische tak van een onderneming valt.

De randvoorwaarden voor een bedrijf om in 25 landen veilig zaken te kunnen doen zonder op de vingers te worden getikt, zijn een bijna ondoenlijke uitdaging die hulp van lokale advocatuur vereist. Bovendien vraagt men niet zelden of de jurist ook het personeel kan voorlichten over compliance.”

“Van en voor iedereen”

De werkzaamheden van de juridische afdeling zijn er dus niet eenvoudiger op geworden en soms ronduit complex zo klinkt het in de woorden van Roland Notermans, die de Compliance Academie oprichtte. Rijst de vraagt of compliance wel onder de afdeling Legal moet vallen. “Compliance hoort bij iedereen thuis”, zegt hij meteen.

“Goed zakelijk gedrag is namelijk van en voor iedereen. En daarmee bijvoorbeeld ook van de Raad van Bestuur die de compliance moet ademen. Compliance vereist wel mankracht die een veelheid aan onderwerpen -zoals ingewikkelde wet- en regelgeving en kernwaarden- omzet in een helder en communicatief goed verhaal. Uiteraard is onafhankelijkheid, hoe lastig misschien ook, essentieel.”

Als je het gezamenlijk doet lukt het.

Rotte appels

Maar niet iedere onderneming beschikt over een speciale compliance-afdeling. Om toch tot een goede inrichting te komen, is het volgens Notermans zinvol om zeker niet alleen te opereren. “Vorm een commissie. Uiteraard met een jurist, maar ook met iemand van HR, de afdeling communicatie en de financiële en auditafdeling.

Iemand van de RvB is noodzakelijk als commissievoorzitter en als boegbeeld. Als je het gezamenlijk doet lukt het. Daarnaast is het belangrijk om ook toekomstige directeuren op compliancegedrag te beoordelen.”
Niettemin benadrukt Notermans dat er altijd rotte appels zullen zijn. Eén procent, zo zegt KPMG, leeft de uit compliance voortvloeiende waarden uitmuntend na. “En met nog eens één procent wil je überhaupt geen zaken doen.

De overige 98 laat integer handelen meestal van de omstandigheden afhangen. Toch gaat het wel steeds beter. Het onderwerp goed zakelijk gedrag krijgt steeds meer aandacht. De gevangenisstraffen en boetes zijn soms zo hoog dat het niet naleven een groot risico kan betekenen.”

“Kernwaarden van een onderneming moeten er zijn."

Hoop

Voor de toekomst verwacht de compliance-expert dat het thema al meer raakt ingeburgerd. Hij spreekt zelfs de hoop uit dat het woord ooit nog amper wordt gebruikt, al zou dat niet best zijn voor zíjn broodwinning.

“Kernwaarden van een onderneming moeten er zijn, met duidelijkheid waar deze voor staat zonder het oninspirerende woord compliance te gebruiken. Dat kan alleen door er heel veel over te communiceren en er trainingen tegenaan te gooien. In de praktijk is het onder meer een kwestie van leiderschap, loyaliteit en integriteit, en bij twijfel, de keuze voor transparantie.”