Katleen de Stobbeleir

Professor dr. Katleen de Stobbeleir
Docent Leadership & Coaching aan de Vlerick Business School

Professor dr. Katleen de Stobbeleir doceert Leadership & Coaching aan de Vlerick Business School. Zij vertelt meer over deze ontwikkelingen.

“Traditionele organisaties zijn vaak te log en te groot om snel op de veranderende markt en klantvragen in te spelen. Om daar verandering in te brengen en snel te kunnen schakelen is een andere manier van werken nodig. Die andere manier vraagt ook om ander leiderschap.”

De Stobbeleir zegt dat zij veel organisaties ziet met maar één doel; steeds harder werken om de groei van anderen bij te blijven houden. “Ik vergelijk een dergelijke organisatie wel met een tanker. Een groot, log en gestaag varend naar de stip op de horizon die vaak twintig jaar verder is.

In de huidige tijd is dat feitelijk geen optie meer. De tanker vaart naar een doel dat verandert, want de markt zorgt voor disruptie. De tanker is echter te log en te langzaam om tijdig bij te sturen en een andere koers te kiezen in een poging om toch in te spelen op de trends.”

Experimenteren en exploreren

De Stobbeleir stelt dat een dergelijke organisatie wendbare componenten nodig heeft die snel resultaten behalen en direct in kunnen spelen op veranderingen. “Dat zijn de kleine, snelle bootjes die los van de tanker doelen behalen en veranderingen in gang zetten. Hiermee ontstaat een adaptive organisatie die ik ook wel een agile organisatie noem.

Ik zie vaak bij organisaties die deze werkwijze al toepassen, een ‘why not’ cultuur ontstaan.

Deze manier van organiseren vraagt om vernieuwend leiderschap, omdat de ‘kapitein’ van de tanker niet tegelijk de ‘kleine bootjes’ kan besturen. Er is ook adaptive of agile leiderschap nodig op die kleine bootjes.” Om deze manier van werken te realiseren is volgens de Stobbeleir wel wat meer coördinatie nodig. “De componenten gaan experimenteren, initiatieven ontwikkelen en uitvoeren, maar het is natuurlijk niet de bedoeling dat deze een eigen leven gaan leiden.

Ook de ‘kleine bootjes’ moeten hetzelfde doel hebben als de ‘tanker’. De organisatie bepaalt samen met de losse teams welke initiatieven wel en welke niet uitgevoerd worden. Ik zie overigens vaak bij organisaties die deze werkwijze al toepassen, een ‘why not’ cultuur ontstaan. Waar traditionele organisaties altijd vragen: ‘Waarom zouden we dit moeten doen?’, is het bij wendbare organisaties de vraag: ‘Waarom zouden we het niet doen?’."

Intrinsiek talent

De teams hebben bij voorkeur een grote diversiteit, zegt De Stobbeleir. “Adaptive leadership is een mindset die zorgt voor het bovenhalen van het potentieel in iedereen. Een adaptive leader wéét dat de belangrijkste informatie op de werkvloer te vinden is, en daar haalt hij of zij het dan ook. Geen command en control, maar empathie en vertrouwen.

Tesla en Netflix werken ook adaptive, maar dat is in de Verenigde Staten.
 

Dat potentieel zoeken in elke medewerker is een zoektocht naar intrinsieke talenten en dat is niet altijd gemakkelijk”, zegt ze. “ Een adaptive organisatie heeft niet alleen een adaptive leader, alle medewerkers moeten dezelfde mindset hebben. Het is zelf verantwoordelijkheid nemen en samenwerken aan dat gemeenschappelijke doel.”

Vertrouwen

De Stobbeleir ziet vaak dat adaptive organisaties meer focus hebben op ‘doen’. “Zij beginnen gewoon met experimenteren, en proberen en vragen zich daarna af hoe de uitkomsten gebruikt kunnen worden. Het gedeelde doel blijft belangrijk om interne concurrentie te voorkomen. Er is vertrouwen in elkaar nodig.” Ze ziet nog niet veel organisaties in de Europese Unie die volledig adaptive werken. “Bij sommige banken zijn er aparte units die op deze manier werken.

Tesla en Netflix werken ook adaptive, maar dat is in de Verenigde Staten. “Toch ben ik wel hoopvol. De units zijn ‘brightspots’ en hebben een belangrijke functie als ‘best practice’ voor anderen. Ik zie verschillende initiatieven ontstaan, maar er mag wel een tandje bij. Aan de andere kant, elke cultuuromslag vergt tijd.”