Langer doorwerken betekent langer fit blijven. Economische crisis betekent efficiënter produceren. En minder verzuim betekent lagere kosten. Olivier Gerrits, directeur Marketing & Verkoop bij Zilveren Kruis Achmea, heeft geen moeite met het noemen van redenen voor bedrijven om aan gezondheidsmanagement te doen. “Gezondheidsbeleid was altijd al belangrijk, maar dat neemt alleen maar toe.”

Beginnen aan de top

De aanwezigheid van een bedrijfsarts, aandacht voor veiligheid en een werkplek om RSI te voorkomen: voor de meeste Nederlandse bedrijven is dat gesneden koek. Maar vanwege het langer doorwerken en de voorziene krapte op de arbeidsmarkt wordt duurzame inzetbaarheid en productiviteit van werknemers essentieel voor een goede bedrijfsvoering.

Waar te beginnen als je het beleid naar een hoger plan wilt tillen? Aan de top, vindt Gerrits. “Dit moet geen feestje van de afdeling HR zijn. De top van het bedrijf moet het belangrijk vinden én het goede voorbeeld geven. Gezondheidsmanagement moet onderdeel zijn van de strategie. Inclusief doelen en actiepunten. Daarna kun je in teamverband ideeën bespreken, en beginnen met faciliteren.”

Gezonde druk

Een uurtje werktijd per week beschikbaar stellen om hieraan te besteden, is vervolgens volgens Gerrits een makkelijke eerste stap. “Bijvoorbeeld door eens per week aan het eind van de middag te gaan hardlopen of fietsen. Dat begint meestal met een klein groepje, maar kan al snel groter groeien. Er ontstaat een beetje gezonde druk van collega’s: doe nou ook mee. Uiteindelijk gaat het erom dat mensen zelf die stap willen maken.”

“Er gaat echt iets veranderen. Werkgevers moeten met gezond ondernemen aan de bak.”

Preventie is het uitgangspunt van veel instrumenten die de werkgever kan inzetten. “Onze eigen medewerkers hebben bijvoorbeeld een energieprogramma doorlopen. Bijna de helft geeft aan nu meer energie aan het einde van de werkdag te hebben.” Andere mogelijkheden zijn het voordelig aanbieden van gezonde producten in de bedrijfskantine of het aanleggen van een fitnessruimte bij het kantoor. Maar een stevige strategie voor gezondheidsmanagement behelst meer dan dit soort losstaande initiatieven.

Naast preventie is structurele aandacht voor verzuim, re-integratie en inkomen nodig om de uitdagingen het hoofd te bieden, betoogt Gerrits. “Er gaat echt iets veranderen. Werkgevers moeten met gezond ondernemen aan de bak.”

Creatief

Zijn dit soort investeringen geen illusie tijdens een economische crisis? “Ik denk dat je het altijd terugverdient, mits je het goed doet”, stelt Gerrits. “Dit soort zaken gaan altijd om de lange termijn. Denk eens aan de kwetsbaarheid van kleine bedrijven: als een van de drie medewerkers wegvalt, is dat dertig procent.Ik denk daarnaast dat er een generatie professionals aankomt die niet alleen naar salaris kijkt. Grote bedrijven zullen zich straks met arbeidsvoorwaarden moeten onderscheiden. Sommige financiële bedrijven doen dat al.”

Gerrits adviseert dan ook om te zoeken naar creatieve oplossingen én naar partners. “Je kunt ook ieder jaar een deel van je personeel een programma laten doorlopen en zo de kosten spreiden. Maar zoek daarnaast partijen die hier ook belang bij hebben; branchegenoten of verzekeraars. In het verleden zeiden verzekeraars tegen werkgevers: dit moet je doen om het verzuim terug te dringen.

Als je nu een goed beleid voert, valt er misschien over een lagere premie te praten. Verzekeraars weten bovendien welke gezondheidsklachten veel voorkomen. Zilveren Kruis heeft daar voor veel branches goed inzicht in. Daar kun je met preventie op inspelen. En een verzekeraar kan dan ook versnelde toegang tot bepaalde zorg inkopen.”

Het gevolg van het toegenomen bewustzijn is ook dat werknemers zien wanneer het dreigt mis te gaan.

Zelf ervaren

Alle ontwikkelingen roepen wel de vraag op hoever een werkgever eigenlijk mag gaan in de ‘bemoeienis’ met de gezondheid van zijn werknemer. Gerrits: “Dat is aan het verschuiven. Het moet ook niet zo zijn dat een leidinggevende degene is die iedereen daar steeds op aanspreekt, die zegt: ‘Je bent te dik, er moet 15 kilo af’. Het werkt veel beter als er een dialoog tussen werknemers onderling ontstaat.”

Elkaar aanspreken werkt overigens ook de andere kant op, vervolgt hij. “Het gevolg van het toegenomen bewustzijn is ook dat werknemers zien wanneer het dreigt mis te gaan. Ze worden mondiger richting hun leidinggevende: tot hier en niet verder.” En in hoeverre werkt al dat bewustzijn nou mee aan minder ziekteverzuim?

“Minder verzuim en meer productiviteit zijn lastig te meten, want ze worden door veel andere zaken beïnvloed. Zo weten we dat er minder verzuim is tijdens een crisis, omdat mensen bang zijn hun baan te verliezen. Hetzelfde geldt voor productiviteit: daar kunnen ook veel aspecten in meespelen. Wat ik wel weet, is dat bedrijven die hier actief mee bezig zijn weinig verzuim kennen. Je moet er ook in geloven, en het vervolgens zelf ervaren.”