"Voorwaarden waardoor de kans groter is dat spelers boven zichzelf uitstijgen. Hoe laat je mensen in het bedrijfsleven net iets harder rennen dan de concurrent? Het begint met een uitdaging en een doel. Bij bedrijven liggen doelen vaak te ver weg, alsof er wordt gevoetbald zonder goals. Welke vier doelen wil ik vandaag halen? Een ander aspect is het inspireren van mensen. Dat doe je door ownership te creëren.

Geen instructie, maar inspiratie geven door open vragen te stellen. Wat denk jij wat we morgen nog beter kunnen doen? Als je ideeën die je zelf bedenkt ook mag uitvoeren, en je krijgt een compliment als beloning, dan ga je harder rennen.

In sportteams werkt het niet anders. Jezelf belonen is belangrijk. In het bedrijfsleven worden de cijfers teveel vergeleken met andere jaren. Je moet cijfers ten opzichte van de markt vergelijken. Als je het tijdens een crisis minder slecht hebt gedaan dan de concurrentie, moet je feestvieren.”

“Ik dacht: ‘Als we ooit willen winnen moet ik mezelf veranderen’.”

Focus op sterke punten

“Een ander facet is in het hier en nu zijn. Je moet niet teveel denken aan de einduitslag. Niet denken aan winnen of verliezen, en zeker niet aan het gevolg van het resultaat: ‘Als ik zo doorga ben ik mijn baan kwijt’. Als je zo denkt, raak je ook echt je baan kwijt.

Je moet terug in de eerste cirkel van invloed, en dat ben je zelf. Je moet bezig zijn met je eigen handelingen, en niet met die van een ander. Om mensen te inspireren en motiveren moet je ze dingen laten doen waar ze goed in zijn. Ik heb als coach nog nooit een wedstrijd gewonnen op mijn zwakke punten.

Waarom focussen we in Nederland zo vaak op die zwakke punten? Sporten is leuk, omdat je elke dag kunt scoren. Als je scoort maak je endorfine aan. Endorfine geeft je energie en een lekker gevoel. We moeten daarom zorgen dat mensen dagelijks kunnen scoren. Waar je een zeven of acht hebt, moet je een tien gaan halen. Door te excelleren krijg je zelfvertrouwen en dan kom je in de flow.”

Ik leerde dat je stilstaat als je niet verandert en je moet innoveren.

Inspiratie in plaats van instructie

“Van de acht jaar dat ik coach was van het Nederlands damesteam heb ik de eerste vier jaar veel van de dingen die ik hier bespreek fout gedaan. Ik sprak vaak over winnen of verliezen en het gevolg van het resultaat, trainde speelsters op punten waar ze niet goed in waren. Ik ben cursussen gaan volgen en kwam erachter wat ik fout deed. Ik leerde dat je stilstaat als je niet verandert en je moet innoveren.

In de toekomst zal het om innovatie en technologie gaan, maar ook om de mensen. Dus innovatief met de hardware én de mensen, de software. Je verkoopt als leidinggevende geen instructie maar inspiratie. Organisaties die personeel lager in de organisatie meer betrekken bij de bedrijfsvoering zijn succesvoller.

HRM verschuift van het van bovenaf opleggen, naar het meer van onder laten opkomen van goede ideeën. Dat betekent niet dat we softer worden. In een team committeer je je aan elkaar en mag iedereen meedenken. Je maakt samen afspraken, maar in de executie mag er niet meer gezeurd worden over die afspraken. Op die manier is het spijkerhard. Je bespreekt ook de consequenties als er iets fout gaat. Je kunt iemand alleen op iets aanspreken als er iets is afgesproken.”

Marc Lammers is voormalig bondscoach van de Nederlandse Hockeydames en de Belgische heren. In 2008 won hij olympisch goud met het Nederlands damesteam. Hij geeft trainingen en presentaties aan het bedrijfsleven op het gebied van teambuilding, innoveren en leiderschap.