"Ook de sterkste leider kan het niet winnen van een team dat de andere kant op wil. Niettemin leiders zijn niet irrelevant.” Welke aspecten zijn leidend bij de zoektocht naar nieuwe leiders?

Goede leiders

Hoe belangrijk zijn goede leiders? De invloed van een leider wordt vaak overschat. Geen goede leiders zonder goede volgers. Ook de sterkste leider kan het niet winnen van een team dat de andere kant op wil.

Naast samenwerking is ook toeval belangrijker dan men vaak denkt. Niettemin, leiders zijn niet irrelevant en je hebt goede en minder goede. Wat onderscheidt een goede van een slechte leider? “Wat kan hij, wat wil hij, wie is hij?”

Effectief of succesvol?

Bij de zoektocht naar een nieuwe leider is het CV van de kandidaten vaak leidend. Dat levert echter niet zozeer de beste mensen op, maar slechts een lijst van kandidaten die de functie het meest ambieren. En dat is heel wat anders, een e ectieve leider of een ogenschijnlijk succesvolle leider.

Vervolgens denken veel leiders al snel dat de leiderschapsstijl die zij zelf hebben ontwikkeld de beste is, omdat die hen succesvol heeft gemaakt. Met soms desastreuze gevolgen. Bij de vele boekhoudschandalen rond de eeuwwisseling acteerden vaak ‘succesvolle’ leiders, geen effectieve. Hun ‘succes’ leidde tot overmoed, hubris, al bij de oude Grieken een doodzonde.

“Zonder het juiste gedrag en drijfveren van de leider is elk van die vier activiteiten gedoemd te mislukken. ”

Succesvolle versus effectieve managers

Interessant is de klassieke studie van prof. Fred Luthans. Hij onderzocht wat managers gedurende de dag zoal werkelijk doen en vond opmerkelijke verschillen tussen succesvolle managers (zij die snel carrière maken) en effectieve managers (degenen die gemotiveerde en gecommitteerde teams hebben en ook uitstekende kwalitatieve en financiële resultaten boeken).

Meest kenmerkend voor de succesvolle managers waren hun sociale netwerkvaardigheden en hun contacten buiten de eigen business unit. De effectieve managers daarentegen besteden veel tijd aan communicatie en interactie met hun medewerkers en toonden sterke betrokkenheid bij de onderneming.

Dat zegt nogal wat. Het houdt in dat degenen die de top bereiken, onze leiders, niet zozeer de beste leiders zijn en ook niet de beste resultaten boeken, maar vooral het spel goed spelen. Het betekent ook dat niet het CV – wat kan hij - leidend zou moeten zijn bij de zoektocht naar een nieuwe CEO. In tegendeel. Die twee andere vragen, wat wil hij en wie is hij, zijn veel belangrijker.

De leiding van de slechte banken wist hoe het ticking the box spel gespeeld moest worden.

De CEO

Effectieve leiders, zoals ook de level 5 CEO’s van Jim Collins, zijn degenen die sterk intrinsiek gemotiveerd zijn en verbinding maken met de mensen om hen heen. We moeten het niet hebben van de sterk extroverte ‘rock star CEO’s’. Recent eigen onderzoek laat zien dat de ‘slechte banken’, banken die tijdens de financiële crisis overheidssteun nodig hadden of failliet gingen, geleid werden door extern gerichte zonnekoning CEO’s, met extreme bonussen bovendien.

In tegenstelling tot de meer bescheiden en verbindende CEO’s van de banken die ongeschonden door de crisis kwamen. De formele governance van de slechte banken bleek overigens irrelevant, die was bij de slechte banken zelfs beter dan bij de goede. De leiding van de slechte banken wist hoe het ticking the box spel gespeeld moest worden.

In de praktijk

Wat betekent dat voor belangrijke zaken als risicomanagement, compliance, governance, leiderschap, de thema’s van dit kennisdossier? Het zijn alle vier onderwerpen waarbij de techniek heel belangrijk is, maar drijfveren en gedrag nog belangrijker.

Zonder het juiste gedrag en drijfveren van de leider is elk van die vier activiteiten gedoemd te mislukken. En dat is precies waar de kracht ligt van de effectieve, werkelijk succesvolle CEO. Hij moet er voor zorgen dat op elk van die terreinen de juiste experts aan boord zijn, vakmensen met ook het juiste CV.

Gedegen risicomanagement, compliance en governance vallen of staan met een leider die kritisch naar zichzelf kijkt, verbinding maakt met anderen en dienstbaar is aan een groter geheel.