Tinka van Vuuren
Vitaliteitsmanger Open Universiteit Nederland & Loyalis Kennis & Consult

Duurzame inzetbaarheid is een arbeidsbegrip en komt neer op gezond, productief en met plezier het huidige als het toekomstige werk te kunnen, willen en mógen uitvoeren.

Dat ‘mogen’ verwijst naar de gelegenheid hiervoor krijgen, want duurzame inzetbaarheid is een gedeelde verantwoordelijkheid tussen werknemer en werkgever legt Tinka van Vuuren uit, bijzonder hoogleraar Vitaliteitsmanagement aan de Open Universiteit Nederland en consultant bij Loyalis Kennis & Consult.

Van Vuuren doet onderzoek naar duurzame inzetbaarheid: “Duurzame inzetbaarheid steunt in de praktijk op drie pijlers: werkvermogen, employability en vitaliteit. Het werkvermogen is de mate waarin iemand zowel lichamelijk als geestelijk in staat is om zijn of haar huidige werk uit te voeren.

Employability is de mate van aantrekkelijkheid van een werknemer op de arbeidsmarkt en heeft van doen met iemands opleiding, ervaring en competenties. Met vitaliteit bedoel ik de energie en motivatie van een werknemer waardoor hij of zij productief is en met plezier het werk verricht.”

Opkomst duurzame inzetbaarheid

De toegenomen aandacht voor duurzame inzetbaarheid in de afgelopen tien jaar is geen toeval. Het heeft ook niks met de financiële crisis te maken, maar alles met de toenemende vergrijzing en de toegenomen levensverwachting van de mens.

De combinatie van deze twee dwingt ons namelijk om te kijken naar de zeer reële mogelijkheid om niet te stoppen met werken op ons 65e, maar misschien wel tot ons 70e of 75e levensjaar door te werken. Van Vuuren: “Al sinds 1999 wil de Nederlandse overheid stimuleren dat oudere werknemers langer aan het werk dienen te blijven.

Tot 2040 neemt de gemiddelde leeftijd in Nederland toe. Daarmee wijzigt de grijze druk; de verhouding tussen het aantal AOW’ers en het aantal potentieel werkenden tussen de twintig en vijfenzestig jaar. Langer doorwerken is dus een zeer waarschijnlijke realiteit en duurzame inzetbaarheid kan daarbij uitkomst bieden.”

Kansen van duurzame inzetbaarheid

Duurzame inzetbaarheid is niet alleen noodzaak maar komt ook met veel baten, voor werknemers én werkgevers. Een werkgever heeft namelijk profijt van gemotiveerde en gezonde werknemers, die werken productiever, zijn beter in hun dienstverlening en hebben minder ziekteverzuim stelt Van Vuuren.

''De mogelijkheid voor persoonlijke ontwikkeling speelt een belangrijke rol''

“Duurzame inzetbaarheid gaat tegen de citroenloopbaan in, een loopbaanvisie waarbij werknemers helemaal worden uitgeknepen door hun werkgevers en eenmaal uitgeblust worden weggegooid. We moeten juíst netjes omgaan met menselijke hulpbronnen.

Als werkgevers dit niet doen moeten ze ook rekening houden met kosten voor ziekteverzuim, arbeidsongeschiktheid en de Werkloosheidswet,” aldus Van Vuuren. De eerste stap naar duurzame inzetbaarheid is volgens haar bewustwording: is iemand wel gemotiveerd? Is iemand gezond en gelukkig? En zo niet, hoe kan dat veranderen?

Ook deze bewustwording moet plaatsvinden bij beide partijen. Organisaties kunnen hier bijvoorbeeld op ingaan tijdens functioneringsgesprekken of door het afnemen van een vragenlijst zoals de Index Werkvermogen die werknemers inzicht biedt hoe hun werkvermogen ervoor staat.

Stimuleren persoonlijke ontwikkeling

Na de bewustwording is de volgende logische stap om actie te ondernemen. Als een werknemer zich er van bewust is dat hij bijvoorbeeld niet meer gemotiveerd is of vaardigheden mist kan hij alleen, samen met zijn werkgever of met de hulp van een externe naar manieren zoeken om dit op te lossen.

Vaak speelt de mogelijkheid voor persoonlijke ontwikkeling een belangrijke rol. Is er een andere functie mogelijk, of ruimte voor opleidingsmogelijkheden? Soms zit er niks anders op dan de wegen te scheiden.

Een tendens die Van Vuuren ook steeds vaker ziet is wat zij noemt een parallelle loopbaan. “Als ik kijk naar mezelf dan heb ik ook een soort hybride carrière: ik ben vier dagen in de week consultant en een dag hoogleraar. Het kan financiële voordelen hebben en je loopbaan én persoonlijke ontwikkeling versterken. Of dit de toekomst is weet ik niet, maar ik zie het wel steeds meer om me heen.”

Opzoek naar gecertificeerde deskundigen?

  • Gecertificeerde deskundigen voor het toepassen van vragenlijsten over duurzame inzetbaarheid, zoals de Index Werkvermogen (Work Ability Index), zijn vindbaar op blikopwerk.nl/duurzame-inzetbaarheid
  • Externe deskundigen ondersteunen werkgevers en medewerkers bij hun duurzame inzetbaarheid. Deskundigen met het kwaliteitskeurmerk van Blik op Werk bieden gecontroleerde kwaliteit. Zij staan op blikopwerk.nl/keurmerk.