Gezond en veilig werken, wat verstaat u daaronder?

“Gezond en veilig werken kan natuurlijk gaan over externe factoren zoals werkomgeving en werkzaamheden. Maar zelf heb je er ook veel invloed op. Voor gezond en veilig werken zijn naar mijn idee drie dingen van belang: alert zijn, op de juiste tijdstippen werken en fysiek in de juiste conditie zijn voor het werk dat je moet uitvoeren. Het verwaarlozen van deze factoren kan risicovolle situaties met zich meebrengen. Dan heb ik het voornamelijk over werkzaamheden waarbij veiligheid echt een issue is. Bijvoorbeeld in de offshore branche of de bouw.”

Wat hebben de hersenen hiermee te maken?

“Laten we kijken naar alertheid. Een gevaar voor alertheid is werken op de automatische piloot. Je let dan minder goed op, waardoor je sneller fouten maakt. Een aantal netwerken in de hersenen kan ervoor zorgen dat dit niet gebeurt. Met het activeren van deze netwerken rem je als het ware bepaalde minder relevante taken af, door middel van selectieve aandacht. Hierdoor kun je je beter focussen op één taak. Dat afremmen is een cognitieve functie die zeer belangrijk is om alert te blijven. Het is uiteraard wel de bedoeling dat je deze netwerken zelf goed functionerend houdt.”

Hoe zorg je ervoor dat die netwerken goed blijven functioneren?

“De netwerken in de hersenen zijn erg afhankelijk van een goede doorbloeding. Het is belangrijk om dit te blijven activeren. Dat kun je op fysiek niveau doen, door bijvoorbeeld een stuk te wandelen of fietsen tussen het werken door. Het kan ook op cognitief niveau, door jezelf uit te dagen. Schaken bijvoorbeeld; dat is niet iets wat mensen snel in hun pauze zullen doen. Toch zou dat een goed idee zijn. Hierdoor scherp je netwerken aan die je later die dag waarschijnlijk weer nodig hebt. Twintig minuten fysieke of cognitieve training per dag kan al een verschil maken in de manier waarop je te werk gaat.”

Hoe kunnen we het trainen van onze hersenen integreren in onze werkomgeving?

“De informatie over onze hersenen kunnen we gebruiken om te bepalen wat er nodig is om het werken veiliger te maken. Werkgevers moeten werknemers de mogelijkheid geven om hun hersenen te trainen, zodat ze gezonder en veiliger aan het werk kunnen gaan. Goede vitaliteitsprogramma’s moeten worden ontwikkeld, waarmee een werkgever de gezondheid en vitaliteit van zijn personeel stimuleert. Afhankelijk van de persoon en het soort werk moet uiteraard bepaald worden wat er precies nodig is.”

Zijn veel werkgevers en werknemers hier al op deze manier mee bezig?

“Uit de aanvragen die ik krijg om hier lezingen over te geven, kan ik opmaken dat er veel interesse voor is. Ik zie dat er serieus naar dit onderwerp gekeken wordt. Er zijn al veel bedrijven die echt iets met deze informatie doen. In plaats van een stuk bouwgrond naast het pand te verkopen, zetten ze bijvoorbeeld een sportschool neer. Het is echt aan het opkomen, dat vind ik indrukwekkend. Het past goed binnen de huidige tijdgeest.”