prof. dr. Willem van Rhenen

Arbo Unie

Van Rhenen is Chief Health Officer (CHO) bij Arbo Unie en hoogleraar Engagement & Productivity bij Nyenrode Business Universiteit. In die rollen heeft hij veel organisaties van binnen gezien. Het valt hem op hoeveel moeite bedrijven hebben om een eenduidige ambitie te definiëren. “Ook op het niveau van de board heeft iedereen vaak een net wat andere kijk. Soms is de ambitie zelfs helemaal niet duidelijk. Jammer, want een diffuse ambitie aan de top leidt tot diffuus gedrag op de werkvloer, minder motivatie en minder betrokkenheid.”

Betrokkenheid: waar doen we het allemaal voor?

Ambitie in het leven, ambitie in het werk: ze zijn onmisbaar bij duurzame inzetbaarheid. Van Rhenen: “Met alleen extrinsieke motivatie - zoals het verdienen van geld dat je nodig hebt om te kunnen leven - red je het niet.

Om mensen vitaal, productief en vooral ook betrokken te houden moet je als bedrijf ook de intrinsieke motivatie van mensen aanspreken. Mensen willen de zin inzien van hun werk, trots zijn op hun bedrijf. Geef daarom antwoord op de vraag: waar doen we het allemaal voor? Als die ambitie glashelder is, kunnen medewerkers hun gedrag, heel concreet, richten op het bereiken van dat doel.” Het klinkt zo logisch, toch gebeurt het nog lang niet overal.

Leiderschap: wat zijn de hulpbronnen?

Voor bedrijven die werk maken van duurzame inzetbaarheid heeft Van Rhenen een belangrijk advies: zorg dat je inzicht hebt in hulpbronnen. Hulpbronnen zorgen ervoor dat mensen, ook als het even wat moeilijker is, plezier houden in hun werk en zich weer kunnen opladen.

Van Rhenen vat de hulpbronnen samen als ‘CAR’: Competentie, Autonomie en Relatie. “Als je goed toegerust bent voor je taken en verantwoordelijkheden, als je zelfstandigheid ervaart in je werk, en als je je verbonden voelt met collega’s, leidinggevende en het thuisfront, geeft dat kracht en energie. Andersom geldt: als dit niet zo is, loop je als medewerker een groot risico op stress en uitval en komt je duurzame inzetbaarheid in het gedrang.”

Ruggensteun: het grote belang van werk voor mensen

Het werken aan ‘CAR’ is volgens Van Rhenen een grote uitdaging voor iedere leidinggevende. “Elke medewerker is anders. Wat de een ervaart als prettige zelfstandigheid, voelt de ander als een gebrek aan sturing.

Je moet dus bij iedereen de juiste snaar zien te raken. Dat vraagt om emotionele intelligentie en om het stimuleren van persoonlijk leiderschap: stimuleer dat medewerkers zelf de regie nemen en bereid zijn om zich te blijven ontwikkelen.” In dit proces krijgt iedere manager volgens Van Rhenen een steuntje in de rug. “Het wetenschappelijk bewijs is overweldigend: werk is cruciaal voor mensen.

Het zorgt voor inkomen, maar ook voor identiteit en een sociale context. Arbeid kan zelfs een medicijn zijn. Het grote belang van werk zou dus hét vertrekpunt moeten zijn voor iedereen die bezig is met duurzame inzetbaarheid in zijn organisatie. Werk dat zich kenmerkt door een duidelijke ambitie en werk dat is voorzien van de juiste hulpbronnen”