Deze werkwijze, waarbij je rekening houdt met ieders belastbaarheid en talent, is een uitstekend voorbeeld van maatschappelijk verantwoord ondernemen. “Inclusief werkgeven biedt voordelen voor alle betrokkenen”, stelt prof. dr. Fred Zijlstra, hoogleraar arbeids- en organisatiepsychologie aan Universiteit Maastricht.  “De vaak hoogopgeleide medewerkers worden ontlast.

Dat voorkomt dat zij kort- of vaak zelfs langdurig uitvallen ten gevolge van een te hoge werkdruk. Het verkleinen van de kans op uitval heeft weer grote voordelen voor de werkgever. De kandidaten met een afstand tot de arbeidsmarkt kunnen instromen in de bedrijven.

Dat zij een bijdrage kunnen leveren aan de maatschappij en daarvoor gewaardeerd worden, heeft op hun zelfbeeld, welzijn en gezondheid een positief effect. Al die voordelen zijn vastgesteld en toch aarzelen veel werkgevers om ook die stap te zetten.”

Investeren in medewerkers

Het vraagt ook wel enige voorbereiding om werkzaamheden zo te verdelen dat volwaardige functies ontstaan. “Je moet zorgvuldig kijken naar de verschillende taken die iemand heeft”, verklaart dr. Gemma van Ruitenbeek, onderzoeker binnen de vakgroep arbeids- en organisatiepsychologie.

“Daarna beoordeel je welke taken iemand anders zou kunnen uitvoeren. Op die manier verminder je de werkdruk van de een en creëer je werk voor de ander. Het gaat echt om maatwerk voor de organisatie en de betrokken medewerkers. En maatwerk vergt een investering.”

Duurzaam ondernemen

Die investering is het volgens Zijlstra absoluut waard. “De arbeidsmarkt staat onder druk. Als je werk beter kunt verdelen tussen hoogopgeleide professionals en mensen die in de praktijk met een beetje coaching uitstekend kunnen functioneren maar wellicht niet zo hoog opgeleid zijn, dan is iedereen daarbij gebaat.

Het is een schoolvoorbeeld van goed werkgeverschap en duurzaam ondernemen. Wij als ondernemers en als maatschappij kunnen ons simpelweg niet veroorloven om nu en in de toekomst mensen buiten te sluiten.”

Kwetsbaarheden en talenten

Dat is nu nog wel vaak het geval. “Mensen met een verminderde belastbaarheid, een geestelijke of een lichamelijke beperking staan vaak nog aan de rand van de maatschappij”, vindt Van Ruitenbeek. “Daardoor ervaren mensen zonder beperking te weinig dat mensen met een beperking ook waardevol zijn.

Dat is jammer want in de praktijk ervaart menig werkgever wel degelijk dat iedereen een bijdrage kan leveren. Iedereen heeft namelijk specifieke kwetsbaarheden maar ook specifieke talenten. Het is de kunst mensen zo in te zetten dat de talenten van de een worden gebruikt om de kwetsbaarheden van de ander te ontzien.”

Inclusieve maatschappij

Om de situatie binnen bedrijven te veranderen, is ook een verandering nodig van de maatschappij. “Je moet elkaar, liefst op zo jong mogelijke leeftijd, leren kennen en leren begrijpen”, legt Zijlstra uit. “Kinderen met en zonder beperking zouden al van jongs af aan met elkaar moeten optrekken.”

Dat zou gepaard kunnen gaan met de inzet van mensen met een beperking in het basisonderwijs. “Leraren hebben de afgelopen jaren steeds meer taken gekregen en moeten steeds grotere klassen begeleiden”, stelt Van Ruitenbeek. “Hun werkdruk is gevaarlijk hoog.

Wat is er logischer dan dat zij bepaalde taken overdragen aan assistenten die op die manier ook kunnen deelnemen aan de maatschappij. Dat is bovendien ook een teken aan de leerlingen dat wij er allemaal toe doen. Het gaat niet alleen om inclusief werkgeven. Het draait uiteindelijk om een inclusieve maatschappij.”