Daarom moet er meer bewustzijn komen voor de relatie tussen de twee, vindt Blik op Werk. De verzorgingsmaatschappij wordt door demografische ontwikkelingen zoals vergrijzing en ontgroening onbetaalbaar en transformeert steeds meer in een participatiesamenleving.

Zorg voor ouderen en zieken komt meer bij de burgers terug en voor een groot deel op de schouders van mantelzorgers zoals familie, vrienden en kennissen terecht.

Velen van hen combineren deze zorgtaken met een reguliere baan en beide doen een beroep op hun beschikbare tijd en energie. Bij sommigen leidt die combinatie tot een te zware fysieke en psychosociale belasting. Dit blijkt uit het recente onderzoek “Zorg voor de werknemer met mantelzorgtaken” van Blik op Werk.

Die belasting kan gevolgen hebben voor de kwaliteit van het werk, de arbeidsproductiviteit en het ziekteverzuim. Reden waarom er meer bewustzijn moet komen van de invloed die mantelzorg heeft op het werk.

Effecten in de toekomst

Meer specifiek gaat het om het werkvermogen. Hieronder verstaan we de mate waarin een werknemer zowel lichamelijk als geestelijk in staat is het eigen werk te doen. Uit het onderzoek van Blik op Werk blijkt dat werknemers die mantelzorg verlenen een significant lager werkvermogen hebben dan werknemers zonder deze taken. Helaas verbetert dit niet zodra de zorg stopt.

De mensen die geen zorgtaken meer verrichtten tijdens het onderzoek, hadden op dat moment nog steeds een lager werkvermogen dan mensen die helemaal geen mantelzorg hebben verleend.

Kortom, zoals het nu lijkt, resoneren de negatieve effecten van de combinatie werk en mantelzorg ook in de toekomst door op het werkvermogen.

Dit duidt erop dat de werkgever veelal pas wordt ingelicht op het moment dat het werkvermogen al is verminderd.

Risicogroep

Een lager werkvermogen heeft invloed op de kwaliteit van werk én de arbeidsproductiviteit. Mantelzorgers verzuimen bijna twee keer zoveel langdurig als niet-mantelzorgers, blijkt uit landelijk onderzoek van Stichting Werk & Mantelzorg.

De groep werknemers die werk en zorgtaken combineert is daarmee een risicogroep als het gaat om uitval. En de impact hiervan wordt nog versterkt doordat mantelzorgers hun werkgever pas inlichten op het moment dat zij mantelzorg en hun reguliere werk niet meer goed kunnen combineren. Dit duidt erop dat de werkgever veelal pas wordt ingelicht op het moment dat het werkvermogen al is verminderd.

Mantelzorgvriendelijk

Meer bewustzijn van de relatie tussen mantelzorg en werkvermogen betekent in de praktijk dat werknemers weten wat ze zelf kunnen doen om de eisen van het werk verenigbaar te maken met de omgeving. Hierin ligt ook een rol voor de werkgever. Die kan zorgen voor een mantelzorgvriendelijk HR-beleid.

Mantelzorgers die werken bij organisaties met een mantelzorgvriendelijke organisatiecultuur ervaren een betere balans tussen werk en privé, zo blijkt uit onderzoek. Met de juiste ondersteuning is de kans groter dat deze groep werk en zorgtaken beter kan combineren. En dat komt het werkvermogen weer ten goede. Het resulteert onder meer in een kwaliteitsverbetering van het werk, een stijging van de arbeidsproductiviteit en een verlaging van het ziekteverzuim.

Belangrijk is dan wel dat de werknemer de mantelzorgtaken in een vroeg stadium bespreekbaar durft te maken bij de werkgever. En dat de twee gezamenlijk zoeken naar werkbare oplossingen die voor beiden positief zijn.

Door Peggy Voets, HR-adviseur in samenwerking met Blik op Werk.