Esther de Kleuver
Directeur Gezond en Veilig Werken - ministerie van SZW

“Mensen vormen het kapitaal van een organisatie. Het moet een vanzelfsprekendheid zijn in goed werkgeverschap dat ze na gedane arbeid ook weer gezond naar huis gaan en dat is ook in de wet verankerd.

Bovendien speelt er een bedrijfsbelang. Als medewerkers gezond en veilig kunnen werken, verdient zich dat terug in een lager ziekteverzuim en daarmee in kostenbesparing.

Gezonde werknemers leveren bovendien een hogere productiviteit. Gezond en veilig werken, werkt zowel fysiek als mentaal.

Het gaat dus zowel om de preventie van ongevallen en lichamelijke klachten, als om zaken zoals de aanpak van werkstress.”

Duurzame inzetbaarheid

“Technologie en flexibilisering hebben het werk in Nederland veranderd. De baan van nu bestaat morgen misschien niet meer. Duurzame inzetbaarheid is om die reden een belangrijk onderdeel van goed werkgeverschap. Iemand moet met plezier kunnen blijven werken, ook als dat in de toekomst in een andere functie is.

“Technologie en flexibilisering hebben het werk in Nederland veranderd''

Daarom moet er gedurende de hele loopbaan worden nagedacht over scholing en opleiding om hierop in te spelen. Technologie heeft bijgedragen aan veilig en gezond werken door de komst van toepassingen die gevaarlijk en fysiek zwaar uit handen nemen, zoals tilhulpen en robots.

Door de toename van flexibel werk wordt de rol van opdrachtgevers ook steeds meer van belang. Het is belangrijk dat ook zij gezond en veilig werken goed meenemen in hun opdrachtgeverschap.”

Rol van de overheid

 “Het is een van de taken van de overheid om, door middel van regelgeving, de kaders voor gezond en veilig werken te stellen. Vervolgens is het aan werkgevers en –nemers om hieraan vorm te geven. Ons takenpakket bestaat uit het agenderen van het thema, uit stimuleren en faciliteren en informeren zoals we doen via het Arboportaal.

Ook probeert het ministerie bepaalde onderwerpen uit de taboesfeer te halen, zoals pesten op het werk. Toezicht en handhaving vindt plaats door de inspectie SZW, die zich richt op mogelijke risico’s op de werkvloer.”

Kansen en uitdagingen

“Vooral in de aanpak van werkstress is nog veel winst te behalen. Het probleem vormt op dit moment het belangrijkste risico; een derde van al het werkverzuim is eraan gerelateerd.

“Vooral in de aanpak van werkstress is nog veel winst te behalen''

Vanuit het ministerie organiseren we jaarlijks een week van de werkstress en starten we binnenkort met een speciaal actieteam dat bedrijven gaat ondersteunen.

Gelukkig zijn er al veel organisaties met het onderwerp bezig. Al kan het altijd beter.

Hetzelfde geldt voor de aanpak van pesten op de werkvloer. De wil is er, maar werkgevers worstelen nog met de vraag hóe ze dit tegengaan.

Het ministerie richt zich volgend jaar daarnaast op beroepsziekten door het werken met gevaarlijke stoffen. Het probleem is dat ze zich vaak pas na jaren openbaren. Juist daarom is bewustwording zo belangrijk.”

Wat kunnen we doen?

“De basis voor gezond en veilig werken ligt bij werkgevers en werknemers. In bedrijven heerst bij voorkeur een open cultuur waarin beide zich veilig genoeg voelen om problematiek aan te kaarten zonder bang te zijn erop te worden afgerekend.

“Zorg voor een open cultuur die veilig is”

Soms helpt het als een werkgever zelf met voorbeelden komt, zoals een leidinggevende die medewerkers vertelde over zijn eigen burn-out. Deze openheid stelde de werknemers in staat te praten over hun eigen werkdruk.

Een goede werkgever stimuleert personeel om zich te uiten. Het ministerie draagt hierin onder meer bij door goede voorbeelden uit het bedrijfsleven ter inspiratie te tonen aan andere organisaties.

Niettemin is het van het grootste belang dat risico’s worden voorkomen en is een grote rol voorbehouden aan een goed preventiebeleid. Zo kunnen mensen op een leuke en gezonde manier hun werk doen. Ook in de toekomst.”