Bas Leenders
Partner EMEIA Tax Desk Shanghai

Vergeleken met het Westen is de gemiddelde productiviteit in China nog erg laag. In reactie op de mondiale crisis heeft China aanvankelijk veel kapitaal in de economie gepompt. Die kapitaalinjecties zijn niet bevorderlijk geweest voor de gemiddelde arbeidsproductiviteit en nu de economische groei in het land afneemt, terwijl het kostenniveau blijft stijgen, moet er wat veranderen, aldus Bas Leenders van de China Desk van Ernst & Young te Shanghai. Samen met Dolores van Dongen houdt hij zich bezig met het helpen van Chinese bedrijven in Nederland en Nederlandse bedrijven in China.

Leenders: “In China is een enorme middenklasse aan het ontstaan, de grootste consumentenmarkt ter wereld. Men wil veilig voedsel, buitenlandse producten en merken. Nederland is erg ver als het gaat om voedselveiligheid en daarnaast in milieu en waterkwaliteit.

Nederlandse technologie en knowhow is erg aantrekkelijk voor de Chinese economie nu de arbeidsproductiviteit centraal komt te staan. Ik raad Nederlandse bedrijven dan ook aan het Nederlandse topsectorenbeleid naast de stimuleringsmaatregelen van de Chinese overheid te leggen. Daar liggen kansen voor Nederlandse ondernemers, speel daar op in.”

“In de afgelopen decennia is in China veel bedrijvigheid ontstaan, met name langs de oost- en zuidoostkust. Het doel van de Chinese overheid is nu om mensen in de rest van het land mee te trekken in de vaart der volkeren. Het idee is dat de bedrijvigheid en industrie meer naar het westen van het land moet.’’ Volgens Dolores van Dongen heeft dat onder meer te maken met het feit dat er in het westen een areaal is aan natuurlijke grondstoffen.

"Maar je ziet ook Chinese studenten, die in het Westen studeerden en werkten, graag terugkeren, waar ze dat vroeger niet deden. Zij komen af op de beste banen in China en met hun in het buitenland opgedane kennis en ervaring kunnen zij helpen die ontwikkeling in het westen op gang te brengen.”

Leenders en Van Dongen waarschuwen Nederlandse bedrijven echter dat starten in het westen niet eenvoudig is. “Je moet daar echt helemaal opnieuw beginnen, er zijn geen gebaande paden. De communicatie is er veel moeilijker en de Chinezen hebben er weinig ervaring met buitenlanders. Aan de andere kant wordt van overheidszijde wel gestimuleerd om in het Westen van China te investeren.”


Dolores van Dongen
Assistant Director China Business Services

Valkuilen

Zaken doen in China is aantrekkelijk, vanwege het groeipotentieel, maar vergt naast een gedegen voorbereiding, met name een eindeloze flexibilieit. Leenders: "Er is een groot verschil in zakencultuur. Nederlanders hebben een onbeheersbare drang onmiddellijk hun andersluidende mening te verkondigen en leggen daarbij direct alles op tafel. Vanuit dat uitgangspunt sluiten ze dan graag een compromis.

In China streeft men naar meer harmonieuze gespreksvormen en laat men niet het achterste van zijn tong zien. Verdiep je in de verschillen in communicatiestijl, want in de herkenning ervan ligt de sleutel tot succes. Verder moet je je realiseren dat de toepassing van wetten en regels, die met name worden opgelegd door de centrale overheid, heel lokaal kunnen worden toegepast.”

Volgens Van Dongen gaan Chinezen bovendien uit van relaties. “Je gesprekspartner moet er een goed gevoel over hebben dat je een goede partner bent.Dat betekent ‘wine and dine’. Chinezen zijn erg open over privézaken. Vertel dus over je gezin je kinderen, de school. Ik besteed de meeste tijd aan gesprekken over koken. Dat vinden ze prachtig. Daarmee laat je zien dat je geïnteresseerd bent in hun cultuur.”

Personeel

Tot slot is het volgens Van Dongen goed je te verdiepen in personeelsbeleid. “Chinezen zijn jobhoppers, altijd op zoek naar ‘opportunities’ en geneigd snel te vertrekken. Het is dus zaak goede medewerkers aan je te binden. Als je ze bijvoorbeeld een betaalde cursus aanbiedt, kun je de voorwaarde stellen dat ze dan een paar jaar bij je blijven.”

Leenders: “ Ook de omgang met personeel is anders dan in Nederland. In Nederland zijn we open en direct en verwacht de baas dat een medewerker zegt wat hij vindt. In China niet. Een jongere medewerker verwacht dat zijn baas hem vertelt wat hij moet doen. De werkrelaties zijn in China nog erg top-down.”