Lean and Green stimuleert organisaties om te groeien naar een hoger duurzaamheidsniveau. Dat gebeurt met maatregelen die niet alleen kostenbesparingen opleveren maar ook milieubelasting reduceren. Het doel van het programma is om twintig procent CO2-reductie te behalen in vijf jaar. “Dat is een forse doelstelling,” verklaart Anten.

“Dat betekent dat een bedrijf er serieus mee aan de slag moet. Aanvankelijk was er een kopgroep van tien bedrijven die meededen. Toen werden het er twintig en zo groeide het verder. En je ziet dat die partijen ook van hun samenwerkingspartners eisen dat zij Lean and Green zijn, of dat zij elkaar helpen om dat te worden.”

Er zijn bijvoorbeeld ook bedrijven die een slimme software-oplossing hebben die anderen ook mogen gebruiken.”

Onverwachte oplossingen

Inmiddels is Lean and Green een community waarin bedrijven ook best practices uitwisselen en samenwerking stimuleren. Dat resulteert in onverwachte oplossingen: “Bij het vervoer van levensmiddelen in glazen potten kan een vrachtwagen het maximale gewicht hebben bereikt, terwijl de laadruimte nog niet vol is.

Een levensmiddelenfabrikant heeft nu afspraken gemaakt met een fabrikant van WC-papier om die loze ruimte te vullen. Dat is slim, want papier weegt weinig. Dat is een win-win situatie: zij besparen allebei op transportkosten, en het milieu wordt gespaard omdat er minder uitstoot is. De community-gedachte is heel sterk. Er zijn bijvoorbeeld ook bedrijven die een slimme software-oplossing hebben die anderen ook mogen gebruiken.”

Een organisatie die een plan van aanpak heeft om twintig procent CO2-reductie te behalen in vijf jaar, komt in aanmerking voor de Lean and Green Award. Organisaties die hun twintig procent CO2-doelstelling daadwerkelijk hebben gerealiseerd ontvangen de Lean and Green Star. Daarmee laten organisaties zien dat zij zich actief inspannen om hun mobiliteitsproces duurzamer te maken. Inmiddels doen in Nederland zo’n driehonderd bedrijven mee, waarvan een derde al de ster heeft behaald.

Het einddoel daarvan is zero emissie in de logistiek.

Maar dat is voor die bedrijven geen eindpunt, vertelt Anten. “Zij willen er nog verder mee. Daarom is het concept uitgebreid tot het vijf-sterren perspectief. Het einddoel daarvan is zero emissie in de logistiek. We weten nog niet wanneer dat is of hoe we dat gaan bereiken, maar het is wel de stip op de horizon.”

Gegevens uitwisselen

De tweede Lean and Green Star is al wel binnen bereik. Ruim twintig organisaties hebben hem ontvangen voor hun inspanningen om onderling gegevens uit te wisselen ten behoeve van meer efficiency en samenwerking. Daarbij moeten wel enkele hordes worden genomen, legt Anten uit.

“Ten eerste moet je ervoor zorgen dat de data inderdaad uitwisselbaar zijn. Maar nog belangrijker: je geeft elkaar inzicht in bedrijfsgegevens over prestaties op het gebied van milieu. Dat kan alleen als je elkaar vertrouwt. Dat vertrouwen is een sleutel om te groeien in duurzaamheid. We zien dat dat heel goed werkt. Gezamenlijk zijn we op weg naar de derde ster, die later dit jaar wordt gelanceerd. Er is een grote drive om hiermee verder te gaan.”

De overheid heeft vijf jaar lang een financiële impuls gegeven aan het programma, maar inmiddels is dat niet meer nodig. Lean and Green is al drie jaar financieel zelfstandig. Volgens Anten vergroot dat de waarde van het programma. De kosten worden nu gedekt door bedrijven zelf. “Er is een jaarlijkse bijdrage van bedrijven die bezig zijn hun ster te behalen. Is de ster behaald, dan stopt die bijdrage. Ga je vervolgens verder voor de tweede ster, dan ga je weer meebetalen.”

Het programma draait nu ook in andere landen: Duitsland (het grootste logistieke land in Europa), Italië, Luxemburg en België. Criteria, aanpak en logo zijn allemaal identiek. Ook in die landen is Lean and Green aan het groeien. “Voor de uitvoering hebben we daar partners die werken vanuit een nationaal kantoor. De partners spreken elkaar twee keer per jaar, waarbij we onder andere enkele casussen bespreken. Verder hebben we de ambitie om nog dit jaar te starten in Frankrijk.”

“Als dat hele proces elektronisch kan worden gestroomlijnd, dan wordt het eenvoudiger, goedkoper en effectiever."

Duurzame keten

Bedrijven hebben nu de mogelijkheid om voor meerdere landen tegelijk een Lean and Green ster te behalen. Dat is gunstig, gezien het internationale karakter van vervoer en de positie van Nederland daarin. “We kunnen vervoer nu aanbieden met een duurzame keten, vanaf de terminals in de haven via wegvervoerders en ook in de binnenvaart. Bijvoorbeeld producten van verschillende fabrikanten in verschillende branches kunnen gebundeld via de binnenvaart worden vervoerd. Dat scheelt veel vrachtwagens op de weg.

Je kunt vervoer niet alleen logistiek efficiënt organiseren, maar ook duurzaam. Dat maakt Nederland aantrekkelijker als logistiek knooppunt van Europa.” Daarbij is er ook aandacht voor de invoer van goederen en de controles door de douane. Inspecties hebben te maken met veiligheid, legaliteit en ook fiscale aspecten. Anten: “Als dat hele proces elektronisch kan worden gestroomlijnd, dan wordt het eenvoudiger, goedkoper en effectiever.

Het is voor de klant gunstig als alle aspecten vanuit één punt worden beoordeeld. Dat kan in de haven zijn, maar ook in het achterland. Hiervoor zijn wel convenanten nodig, omdat er meerdere partijen bij betrokken zijn zoals inspectiediensten en het bedrijfsleven. Maar ik voorzie daar vooralsnog geen knelpunten, want al die partijen hebben zich gecommitteerd aan de Topsector Logistiek.”

Men is niet alleen bezig voor het eigen bedrijf, maar ook voor Nederland als geheel.

Veel motivatie

Er zijn zeker nog wel uitdagingen, maar Anten voelt veel motivatie bij de deelnemers. “Het zijn intensieve processen en er zijn soms pittige discussies, maar ik ervaar een breed gevoel van gedeelde verantwoordelijkheid in logistiek Nederland. Men is niet alleen bezig voor het eigen bedrijf, maar ook voor Nederland als geheel. Het programma wordt gemaakt door de deelnemers. Zij komen zelf met ideeën. Dat geeft extra motivatie en een breed draagvlak.”