Cor Molenaar
Hoogleraar e-marketing & distance selling Erasmus Universiteit

“De allereerste webwinkels openden in 1995 hun digitale deuren. Hoewel het aantal shops mondjesmaat steeg tot het jaar 2000, nam het aantal daarna een vlucht.

Ons land telt momenteel al 37.500 webshops. 1900 zijn er lid van de belangenvereniging en samen zijn ze goed voor bijna 80 procent van de totale omzet. Die bedraagt 9,8 miljard. Het komende jaar verwachten we een omzetstijging van 8 procent”, vertelt Jorij Abraham, program manager Shopping2020 en director Research & Advise bij Thuiswinkel.org.

Ontwikkeling van webshops

De voorlopers van deze webshops zijn de postorderbedrijven, zo vertelt Cor Molenaar. Hij is bijzonder hoogleraar e-marketing & distance selling en verbonden aan de Erasmus Universiteit. “Na de catalogi kwam de mogelijkheid om ook via internet producten te bestellen.

Vanaf 1995 werd de toegang tot internet wat gemakkelijker met betrekking tot het zoeken van informatie en plaatjes. Toch was het medium tot 2002 echt nog voorbehouden aan de happy few. Daarna kwam pas het gebruik door het grote publiek, doordat de snelheid van het internet toenam.”

Winkelen op de tablet

Maar de echte, grote doorbraak van e-commerce kwam volgens Molenaar pas met de komst van de tablet, waarmee de consument thuis op de bank kan winkelen in plaats van solitair op de zolder achter de good old pc. “Je ziet ook dat het tijdstip is verschoven. Voorheen deed men ’s avonds voor negenen online aankopen, nu winkelt men tussen half tien en twaalf uur ’s avonds. De miljoenen bestellingen zullen alleen maar in aantal toenemen. E-commerce wordt steeds volwassener.”

“Inmiddels zijn webshops een integraal onderdeel van ons leven, ook al staan we nog maar aan het begin."

Groei

Die groei blijkt ook uit cijfers van belangenvereniging Thuiswinkel.org. Halfjaarlijks ontwikkelt deze de Thuiswinkel Markt Monitor, waarin informatie over online verkopen en consumentengedrag valt te vinden. “In het algemeen groeit de branche enorm - vorig jaar nog met negen procent - een ontwikkeling die naar verwachting volgend jaar doorzet.

Internet wordt alleen nog maar belangrijker als verkoopkanaal”, zegt Abraham. “Inmiddels zijn webshops een integraal onderdeel van ons leven, ook al staan we nog maar aan het begin. E-commerce wordt een veelvoud van wat het nu is.

Een van de goede punten aan de branche is dat het gaat om een transparante markt; dankzij vergelijkingssites en zoekmachines ziet de consument alle aanbieders en prijzen. Ook over kwaliteit valt genoeg te lezen via social media en reviews.”

Het succes van e-commerce

Dat e-commerce zo groot heeft kunnen worden komt voor een groot deel door de consument, zegt Molenaar. “Die heeft de nieuwe technieken geaccepteerd. Dit komt enerzijds door de afname van serviceproducten als het boeken van reizen, het lezen van boeken of het kijken naar films, waarin internet het krachtigst is.

Daarnaast valt het succes te verklaren doordat er op internet artikelen worden aangeboden die men soms niet in de buurt vindt. Bovendien is er geen afhankelijkheid van een verkoper. Ook gaan mensen meer online winkelen omdat het makkelijker is en spullen thuis worden bezorgd”, zegt de hoogleraar.


Jorij Abraham
Program manager Shopping2020 en director Research & Advice thuiswinkel.org

Toekomst

E-commerce speelt volgens Abraham nu vooral landelijk en regionaal, maar wordt naar verwachting internationaler. “Buitenlandse aanbieders gaan zich meer op ons land richten, maar Nederlanders kijken ook meer over de grens.

De kansen voor ondernemers liggen vooral in nichemarkten. Denk aan herensokken: een specialisme waarin je je, door goed te zijn, kunt onderscheiden. Een goed voorbeeld van een Nederlandse ondernemer die ook internationaal veel succes heeft, is Booking.com. Naar verwachting worden de grote jongens nog groter.”

Nieuwe businessmodellen

Toch bevinden we ons momenteel op een punt van disruptie, zoals Molenaar het noemt. De disbalans in de economie noopt ondernemers er volgens hem toe om na te denken over wat internet voor hun bedrijf kan betekenen. “Internet wordt daarmee veel meer een structurele oplossing die alles wat we doen faciliteert."

"We gaan meer een samenvloeiing zien tussen fysiek en virtueel en daardoor een herstructurering van de maatschappij. Daarmee bedoel ik dat oude modellen niet meer werken en dat winkeliers hun deuren moeten sluiten. Er komen nieuwe businessmodellen. Zo gaan fabrikanten zich via internet bijvoorbeeld steeds vaker direct tot de consument richten. Grote merken beginnen daarnaast steeds vaker flagshipstores waar je artikelen kunt bekijken, om ze vervolgens online te kopen.”

"Ik verwacht dat op termijn 70 procent van de winkels daarbij is aangesloten. Daarnaast zie je dat webshops ook fysieke winkels openen. Er is integratie op alle niveaus.”

Kansen voor ondernemers

Toch gaat niet iedereen het redden, zo meent Jorij Abraham. “De consument heeft in totaal uiteindelijk toch maar drie, vier of vijf winkels waar hij online koopt. Er komt een shakeout; veel middelgrote en kleine bedrijven zullen het niet redden online, tenzij ze een interessante niche weten te vinden. Het kostenmodel online is ook anders; het is werken op een schaal die maar groter en groter moet worden. Dat kan niet iedereen.”

Waar liggen volgens Cor Molenaar de kansen voor ondernemers? “Er ontstaat een nieuw terrein waarop bestaande, fysieke winkels een webshop krijgen die is aangesloten bij een groter geheel dat is gericht op de woonomgeving of hobby. Vergelijk het met winkelcentra, deze e-commerce plaza’s. Ik verwacht dat op termijn 70 procent van de winkels daarbij is aangesloten. Daarnaast zie je dat webshops ook fysieke winkels openen. Er is integratie op alle niveaus.”