Ondernemers spelen in op steeds veranderende behoeften en wensen, zorgen voor dynamiek en vernieuwing, creëren banen en houden dorpen en stadswijken leefbaar. Ze leggen, kortom, de basis voor ons welzijn en onze gemeenschappelijke welvaart.

Ondernemer versus manager

In mijn veelvuldige contacten met ondernemers valt mij elke keer weer hun kracht en gedrevenheid op, hun vermogen om zelfs in economisch donkere tijden toch nog lichtpuntjes te zien en vooruit te denken. Ondernemers zijn bij uitstek optimisten. En gelukkig maar. Managers worden - ten onrechte - soms ook wel eens als ondernemer aangeduid. Maar het grote verschil met een manager is dat je als ondernemer ’s nachts wakker kunt liggen omdat je niet zeker weet of je deze maand de salarissen wel kunt betalen.

Het runnen van een eigen bedrijf staat – anders dan mensen soms denken – ook zeker niet gelijk aan een topinkomen. Het gemiddelde besteedbaar inkomen van de mkb-ondernemer ligt lager dan dat van de meeste managers. Maar ik ken dan ook geen ondernemer die voor zichzelf is begonnen om er rijk van te worden. Het zijn doorgaans heel andere drijfveren die aan de start van een eigen bedrijf ten grondslag liggen, zoals de hang naar zelfstandigheid, de liefde voor een bepaald product, het gevoel zelf iets neer te willen zetten, noem maar op.

Goed beleid ten aanzien van ondernemerschap is (dus) beleid dat dicht op de huid van de ondernemer is ontwikkeld.

Een menselijke eigenschap

Over aandacht hebben zeker mkb-ondernemers de afgelopen jaren niet te klagen. Ze worden alom erkend als die onmisbare basis van onze economie. Niettemin merk ik nog steeds dat met name politiek en ambtelijk Den Haag eigenlijk niet goed (genoeg) weet wat het zelfstandig ondernemerschap inhoudt of wat ondernemers beweegt.

Ondernemerschap is in de eerste plaats een menselijke eigenschap. Ondernemers ervaren de lusten en de lasten van hun ‘vak’ vaak zeer rechtstreeks en zeer persoonlijk. Goed beleid ten aanzien van ondernemerschap is (dus) beleid dat dicht op de huid van de ondernemer is ontwikkeld.

Dagelijkse ondernemerspraktijk

Den Haag heeft echter nog te veel zijn ‘eigen economie’. Dat is de economie van de macrocijfers in ramingen van economische onderzoeksinstituten. De werkelijkheid, de praktijk van het ondernemerschap en de diversiteit van het bedrijfsleven achter de macrogrootheden, vallen vaak ver buiten het gezichtsveld.

Ik laat dan ook geen gelegenheid onbenut om die dagelijkse ondernemerspraktijk duidelijk te maken. De wetgeving die misschien passend is voor grote ondernemingen kan enorm slecht uitpakken in het mkb. Ondernemers met personeel bijvoorbeeld bezwijken soms letterlijk onder de risico’s, lasten en verantwoordelijkheden die zij voor hun medewerkers dragen. Denk aan de twee jaar durende loondoorbetalingsplicht bij ziekte of de transitievergoeding bij ontslag.

Stimuleer ondernemers en geef hen de ruimte om te doen waar zij goed in zijn. Daar worden wij uiteindelijk allen beter van.

Betere financieringsmogelijkheden

Een kenmerk van ondernemers is dat ze vooruit willen. Zij moeten daarom worden gestimuleerd, in plaats van te worden geremd of gedemotiveerd door ingewikkelde wet- en regelgeving en onmogelijke eisen. Zo zet MKB-Nederland zich al jaren in voor betere financieringsmogelijkheden voor het mkb. Nu de banken hun loketten al enige tijd vaak gesloten houden, is het van het grootste belang dat er voldoende alternatieve vormen zijn waarvan ondernemers – eventueel gecombineerd met een bankkrediet – gebruik kunnen maken. Anders dreigt financiering een groeibreker te worden.

Veel mkb-ondernemers willen letterlijk hun grenzen verleggen en zien ook in het buitenland groeimogelijkheden. Ook daar kunnen zij een steuntje in de rug goed gebruiken, in de vorm van informatie, advies of hulp van de Nederlandse ambassades en consulaten overal te wereld.

Een onmisbare voorwaarde voor een succesvol economisch Nederland is, kortom, een optimaal ondernemersklimaat. Dus stimuleer ondernemers en geef hen de ruimte om te doen waar zij goed in zijn. Daar worden wij uiteindelijk allen beter van.