Met Edwin van der Plas, Managing Director van Berben’s Effectenkantoor, bespreken we de ontwikkelingen van de 'family offices'. Waar de aandacht bij vermogensbeheer in het verleden voornamelijk uitging naar de beleggingen zelf, zijn deze nu meer op de achtergrond geraakt.

Modern vermogensbeheer heeft meer weg van financiële planning. Hoe deze planning eruitziet, volgt uit het doel van de ondernemer. Op het eerste gehoor een logisch gegeven, maar door de veranderende doelen van ondernemers zijn de plannen ook veranderd.

Van harde doelstellingen, zoals op een bepaald moment in de tijd willen aflossen van de hypotheek, is er volgens Van der Plas nu meer aandacht voor de kwaliteit van leven.

Rendement

“Financieel kan dat betekenen dat een rendement van 6 procent voldoende is en je dus niet een rendement van 10 procent, met de verhoogde risico’s die daarbij komen kijken, hoeft na te streven. Dat geeft rust.” Rust die ook voortkomt uit de juiste spreiding van beleggingen en aandacht voor de lange termijn.

Indien gewenst wordt de familie al één geheel gezien bij de vermogensstructurering en estate planning. “Denk daarbij aan een situatie waarbij de obligaties bij de ouders blijven en het aandelenstuk naar de kinderen gaat, zodat waardegroei onbelast is voor erf- en schenkrecht.”, schets Van der Plas.

Scheiding activiteiten en vermogen

Kenmerkend voor familiebedrijven is dat het geld veelal in het bedrijf blijft zitten. Bij opvolging koopt het kind het bedrijf, maar leent tegelijkertijd het kapitaal dat in het bedrijf zit van zijn ouders. De vader krijgt daarvoor in ruil bijvoorbeeld een zetel in de Raad van Commissarissen.

“Dan moet je goed vastleggen wie welke verantwoordelijkheid heeft”, stelt Van der Plas. In dat licht is het ook belangrijk om tijdig de activiteiten te scheiden van het vermogen. Bijvoorbeeld door het pensioendeel uit het bedrijf te halen. Waarop vragen volgen als hoe je gaat beleggen en wanneer je gaat uitkeren.

“Je kunt je hypotheek bij je bank aflossen in een goede tijd, maar in slechte tijd heb je dit geld wellicht nodig”
 

Het fiscale systeem in ons land is daarbij van invloed op het resultaat. Een voornaam aandachtspunt binnen financiële planning, waarbij Van der Plas wel de kanttekening plaatst dat fiscale motieven op langere termijn ook averechts kunnen werken. “Je kunt je hypotheek bij je bank aflossen in een goede tijd, maar in slechte tijd heb je dit geld wellicht nodig”, stelt hij.

“En dan zal diezelfde bank niet per definitie bereid zijn om je het kapitaal onder dezelfde voorwaarden beschikbaar te stellen. Het komt er altijd op neer niet meer uit te geven dan je kunt missen.”

Druk op onderneming

Een blijvend struikelblok is onvoldoende aandacht van het treffen van voorzieningen, omdat de zaken er simpelweg goed voorstaan. Maar dat kan verkeren. Zeker aangezien zakelijk en privé nauw met elkaar zijn verbonden. Een scheiding kan bijvoorbeeld ver strekkende gevolgen hebben voor zowel het pensioen als het bedrijf. Wanneer dit niet op de juiste manier vast is gelegd, is het mogelijk dat een pensioenpartner bij scheiding per direct een deel van het pensioen kan opeisen.

Van der Plas: “Dat geld zal uit het bedrijf moeten komen, wat druk legt op de onderneming en waardoor je wellicht naar de bank moet stappen. In goede tijden is daar vaak geen aandacht voor. Daar moeten we ondernemers echt aan herinneren.”

“Ondernemers kunnen vrij abstract denken, maar het werkt toch het beste om het te vertalen naar concrete zaken."

Concretiseren

Cruciaal voor de financiële planning is het achterhalen van de risicobereidheid. In goede tijden is deze vaak te groot, in slechte tijden te klein. Om hier inzicht in de te geven, wordt volgens Van der Plas met steeds laagdrempelige middelen gewerkt. “Ondernemers kunnen vrij abstract denken, maar het werkt toch het beste om het te vertalen naar concrete zaken. Aangeven dat iemand door een bepaalde beslissing niet meer op wintersport kan, spreekt tot de verbeelding.”

Door de veranderende wensen, is vermogensbeheer een steeds persoonlijker zaak geworden. Van der Plas heeft de dienstverlening dan ook zien veranderen. “Een vermogensbeheerder is meer gesprekspartner geworden, die de familie, het bedrijf en het vermogen op een zo goed mogelijke manier bij elkaar kan brengen.”

Ondanks dat blijft er één aspect waar hij meer aandacht voor wil zien. “Mensen hebben nog steeds de neiging om alleen te kijken naar de hoogte van rendementen zonder dit in samenhang met de daarbij behorende risico’s te zien. Maar je kunt de markt niet met zekerheid voorspellen. Hoe hoger de beloofde rendementen zijn, hoe groter het risico is dat je loopt.”