Daarnaast zijn er zowel nationaal als internationaal plannen om bedrijven te dwingen tot meer transparantie over hun eigenaren, waarmee de privacy in het geding dreigt te komen.

Renate de Lange

Renate de Lange
Partner bij PwC, gespecialiseerd in advies aan familiebedrijven

Is het wenselijk de BOR aan te passen?

Familiebedrijven hoeven door de BOR niet langer te wachten op het overlijden van de oudere generatie voordat ze de overdracht regelen. Dat is een goede zaak. Plannen voor versobering zijn gebaseerd op verkeerde aannames.

De staatssecretaris zegt dat 70 procent van de familiebedrijven de regeling niet nodig heeft. Daarop hebben we bij PwC zelf vijftig verschillende dossiers onderzocht. Het lijkt inderdaad alsof de bedrijven de belasting zouden kunnen betalen, maar dat zal een enorme impact hebben op de solvabiliteit en de continuïteit. De discussie moet niet gaan over de platte cijfers, maar over de gevolgen voor innovativiteit, slagkracht en werkgelegenheid.

Hebt u tips om efficiënter met de BOR om te gaan?

Op tijd beginnen, dat blijft toch het beste advies. Neem voldoende tijd om fiscaal, juridisch en emotioneel klaar te zijn voor de volgende stap. De afspraken en de keuzes die je maakt zijn bovendien een continu proces, niet iets dat je een keer vastlegt en waar je daarna niet meer naar kijkt. En je doet dat niet alleen, maar met alle stakeholders. Kinderen hebben niet zelden andere ideeën over de toekomst.

Hoe staat u tegenover het anonimiseren van vermogen versus richtlijnen die transparantie over bedrijven moeten bevorderen?

Dit is een discussie waarin maatschappelijk belang (transparantie) moet worden afgewogen tegen privacy. Het Europees parlement wil meer zicht op bedrijven, zodat die geen schuilplaats kunnen zijn voor criminele activiteiten. Dat is belangrijk, dat wil ik benadrukken, en dat vinden mijn klanten ook.

Maar de nieuwe EU-richtlijn stelt dat ‘derden met een legitiem belang’ de gegevens kunnen inzien. Dat vraag je je af: wie zijn dat precies? Familiebedrijven willen óók persoonlijke veiligheid. Is het nodig dat anderen makkelijk kunnen achterhalen waar ze wonen, wat hun vermogen is en hoe dat is opgebouwd?


Albert Jan Thomassen

Albert Jan Thomassen
Directeur van FBNed | Familiebedrijven Nederland

 

Is het wenselijk de BOR aan te passen?

De BOR is een prima regeling, daar mogen we tevreden mee zijn.  Ik ben niet voor afschaffen of versoberen. Wel is verbetering mogelijk. Zo valt vastgoed nu buiten de regeling, maar dat betreft vaak de bedrijfspanden waarmee wordt ondernomen.

Bij grotere families komt het voor dat om technische redenen het ene familielid wel, en het andere niet van de BOR gebruik kan maken. Dat creëert ongelijkheid. En er is de eis dat kinderen voor de overdracht van eigendom tenminste 3 jaar werkzaam in het bedrijf moeten zijn, terwijl opvolgers die zich goed willen voorbereiden vaak juist buiten de deur ervaring gaan opdoen. Dan is die eis van 3 jaar veel te lang.

Hebt u tips om efficiënter met de BOR om te gaan?

Het is belangrijk om verschil te maken tussen opvolging in de leiding en opvolging in eigendom. Opvolging gaat vaak over de vraag: wie wordt de volgende directeur? Terwijl opvolging in eigendom niet noodzakelijkerwijs inhoudt dat men ook in het bedrijf gaat werken, laat staan leidinggeven.

Een tweede tip: laat de BOR nooit leidend zijn in de keuzes voor bedrijfsopvolging. Ik zie dat nog regelmatig gebeuren, al dan niet gestimuleerd door adviseurs. 

Leidend moet zijn wat de ambitie is voor de toekomst van het familiebedrijf. Op basis daarvan kies je voor een fiscale en juridische structuur. Je wilt niet dat wanneer de situatie verandert, die constructie ineens een knelpunt wordt.

Hoe staat u tegenover het anonimiseren van vermogen versus richtlijnen die transparantie over bedrijven moeten bevorderen?

Dat men een register van aandeelhouders wil maken, is helemaal niet erg. Die gegevens moeten op basis van gegronde verdenking ingezien kunnen worden door bevoegde autoriteiten. In het Europese voorstel is echter nog veel te ruim omschreven welke dat zijn.

Familiebedrijven zijn wel gewend aan inzage door notarissen of bankiers. Maar bij andere instanties is kwaliteit en zorgvuldigheid onvoldoende geborgd. Iedereen kan zich bijvoorbeeld makelaar noemen. Het register is zoals nu voorgesteld dus te makkelijk toegankelijk. Analoog aan de uitzondering voor Engelse trusts, kan ik me voorstellen dat zo’n uitzondering ook hier zal gelden voor een Stichting Administratiekantoor.


Constantijn Voogt

Constantijn Voogt
Notaris en partner bij De Brauw Blackstone Westbroek

Is het wenselijk de BOR aan te passen?

Aanpassing is niet wenselijk. Bij familiebedrijven staat de continuïteit van het bedrijf voorop. Voor de familie zelf, maar continuïteit is ook in het belang van  alle andere stakeholders. De BOR is een goede regeling om de continuïteit en ontwikkeling van het bedrijf te bevorderen.

Meer belasting betalen betekent dat bedrijven wellicht in financieel gevaar komen of minder gaan investeren – het geld zit bij familiebedrijven namelijk vrijwel altijd in het bedrijf. Zo’n behoudener koers is niet gunstig voor onze economie, waar familiebedrijven van groot belang voor zijn.

 

Hebt u tips om efficiënter met de BOR om te gaan?

Natuurlijk moet je de ontwikkelingen nauwlettend in de gaten houden en steeds nadenken over wat je wilt. Het is belangrijk om met je adviseurs periodiek stil te staan bij de gewenste timing en de gevolgen van de overdracht van de eigendom van het bedrijf aan een volgende generatie.

De prioriteit van de familie ligt vanzelfsprekend bij het bedrijf zelf . Ik zie ook niet dat familiebedrijven zich vanwege deze voornemens nu op eens  anders gedragen. Maar die ontwikkelingen zijn natuurlijk wel iets om rekening mee te houden bij de planning van een eigendomsoverdracht. 

Hoe staat u tegenover het anonimiseren van vermogen versus richtlijnen die transparantie over bedrijven moeten bevorderen?

Het is een trend om transparantie in te zetten tegen financiering van terrorisme en andere criminaliteit. Het delen van gegevens met overheidsinstanties is dus een goede zaak. Maar deze plannen gaan wel erg ver. Buitenstaanders kennen familieleden soms ten onrechte een bepaalde waarde toe, terwijl dat geld in het bedrijf vastzit. Dan zeg ik: veiligheid van personen staat voorop.

Nu wordt de bewijslast omgedraaid: het familiebedrijf moet aantonen dat er een veiligheidsdreiging is, anders lijkt er voor een derde al snel een legitiem belang op inzage van privacygevoelige gegevens. Het doel van deze wetgeving is juist om criminaliteit tegen te gaan, in plaats van het te stimuleren.