Maarten van de Kimmenade

Maarten van de Kimmenade
Psycholoog en gespecialiseerd in bedrijfsopvolging

Conflict

Zelfs conflicten, mits hanteerbaar, zijn nog beter dan helemaal niet communiceren over de opvolging, denkt psycholoog Maarten Van de Kimmenade. De oude generatie heeft het bedrijf op een bepaalde manier opgebouwd en ziet dat de nieuwe generatie anders is. “Het is de natuurlijke angst van de oude generatie”, aldus Van de Kimmenade. “Wat blijft er over van het bedrijf als we het uit handen geven? Zelfs conflicten zijn dan niet verkeerd.

Het is belangrijk om de realiteit onder ogen te zien. Ik zie dat zoons en dochters tegen een denkbeeldige barrière van de vader aanhikken. Er speelt een generatieconflict waarbij ouders de kinderen onderschatten. Maar je kunt dus beter dat conflict aangaan, want uit onderzoek blijkt dat vijf  procent van de familiebedrijven verkocht worden om dat conflict maar te vermijden. Vaders staan in de regel boven de kinderen en de vader wil dat ze die rol accepteren. De zoons willen beter zijn dan hun vader en de dochters beter dan hun moeder.”

Binnen de eigen familie

Ideaal is een situatie waarin het zeggenschap van het bedrijf volledig binnen de familie blijft. Verkoop buiten de familie leidt vaak tot teleurstellingen, omdat de zorgvuldig opgebouwde cultuur van het bedrijf verandert en de oud-eigenaren met weemoed naar hun kindje kijken. Dat kan zelfs emotionele problemen opleveren. Kijk dus eerst binnen de familie.

“Bedenk eerst of zoons of dochters willen en of ze geschikt zijn”, zegt Van de Kimmenade. “Stel dat een zoon redelijk geschikt is, maar een commerciële instelling mist. Bedenk hoe je dat kunt opvangen door cursussen of misschien andere vormen waarbij de nieuwe directie bestaat uit zoon of dochter en een extern persoon met een bepaalde specialiteit. Als eigen zoons of dochters het bedrijf niet over kunnen nemen, kan een ander lid van de familie dat misschien wel."

Professionele hulp

Van de Kimmenade werd in 1964 opeens zelf directeur van het dakbedekkingsbedrijf van zijn familie toen zijn vader plotseling overleed. Hij verkocht het bedrijf uiteindelijk aan Engelse investeerders en zag hoe het paradepaardje van de familie langzaam wegkwijnde door cultuurverschillen.

Met een nieuwe directeur ging het roer weer om en Van de Kimmenade besloot samen met de nieuwe man het bedrijf terug te kopen. Daarna stortte hij zich op een studie psychologie. Hij weet als geen ander hoe opvolging van het familiebedrijf werkt. “Veel ex-directeuren vinden in retroperspectief dat ze de opvolging anders hadden moeten regelen”, weet Van de Kimmenade, tegenwoordig eigenaar van een adviesbureau.

“Professionele hulp is daar onderdeel van. Besef in ieder geval dat in het hele proces de familierelaties behoorlijk uitvergroot worden. Daar moet je mee dealen.”