Gabriella Bettonville

Gabriella Bettonville
Hoofd Communicatie bij het Instituut voor Budgetvoorlichting (Nibud)

Onvoldoende inzicht in inkomsten en uitgaven, is een van de belangrijkste oorzaken van geldproblemen, evenals structureel te weinig geld hebben of structureel teveel geld uitgeven.

Ook verslavingen (drugs, gokken) en arbeidsongeschiktheid of werkloosheid zijn een bron van geldproblemen, aldus Gabriëlla Bettonville, hoofd communicatie bij het Instituut voor Budgetvoorlichting (Nibud). “Veel mensen leven bij de dag en letten niet zo op hun geld. Daar gaat het sneller mis.”

Onderzoek geldzaken

Het Nibud, dat consumenten adviseert over financiën, onderzocht in 2012 hoe Nederlanders er financieel voorstaan. Uit het onderzoek Geldzaken in de Praktijk bleek dat 19 procent van de Nederlanders structureel rood staat op de bank en dat 45 procent moeite heeft om rond te komen.

In 2013 bezochten 5,2 miljoen mensen de website van het Nibud, 20 procent meer dan 2012. "Sinds de crisis is het steeds normaler om grip op je geld te houden.”

Grip hebben op je financiën begint volgens het Nibud met overzicht en inzicht in inkomsten en uitgaven. Volgens het onderzoek weet een vijfde van de mensen niet hoeveel geld zij aan vaste lasten uitgeeft.

“Om grip te krijgen op je financiële huishouden, zou je eerst op een rijtje kunnen zetten welke inkomsten en uitgaven je maandelijks hebt. Daarvoor kun je op onze website het Persoonlijk Budgetadvies invullen. Daar staat ook anderen gemiddeld uitgeven, zodat je je eigen geldgedrag daaraan kunt spiegelen. Dat geeft richting en dan kijk je waar je op kunt besparen.

 “Vooral gezinnen met een laag inkomen, zijn een kwetsbare groep,” aldus Bettonville. “Ook al vragen ze alle toeslagen aan waarop ze recht hebben, dan nog komen ze elke maand geld tekort.’’

Lukraak bezuinigen door een tijdje veel minder boodschappen te doen, werkt echter niet. Je moet eerst weten wat voor jou belangrijk is. Koop je graag kleren en geef je minder om uit eten gaan, dan kun je voor kleding een maandbudget reserveren. Daaromheen maak je een begroting met uitgaven voor de vaste lasten en potjes voor zaken waar je het liefst geld aan uitgeeft.”

 

Gezinnen

Er zijn levensfasen, die bij uitstek geschikt zijn om de financiën onder de loep te nemen. “Zoals het krijgen van kinderen, het zogenoemde gezinsdal. Het inkomen gaat achteruit (een ouder gaat minder werken), maar de kosten stijgen. De valkuil is om dan op de oude voet door te leven. Maar je hebt fietsen nodig, bedden, er gaan dingen kapot en die moeten worden vervangen.

Ook kosten van gas, water en licht gaan omhoog. Om spullen te vervangen is een buffer nodig. Je zou voor alles wat je nieuw koopt, meteen iets opzij moeten zetten om later te kunnen vervangen. Maar veel mensen denken: dat zien we later wel weer.”

Starters

Een andere levensfase is die van starters. Volgens Bettonville is het voor mensen die gaan samenwonen goed te weten wat de ander belangrijk vindt. “De ene partner vindt sparen belangrijk, de ander geeft graag geld uit. Je moet daar een balans in zien te vinden. En samen bepalen hoe je de kosten verdeelt: wil je beiden hetzelfde bedrag overhouden na aftrek van de vaste lasten of houdt je naar rato van het inkomen geld over.”

Ouderen

“Bij ouderen is vooral belangrijk dat hun inkomen niet meer stijgt, omdat zij meestal niet meer werken. Daardoor hebben zij minder te besteden. Toeslagen gaan omlaag, het leven wordt duurder en door ziekte hebben zij soms hogere kosten.”

Ook het invullen van de belastingformulieren is een moment om geldzaken op een rij te zetten, zegt Bettonville. “Dat is vaak in het begin van het nieuwe jaar als nieuwe termijnbedragen van vaste lasten bekend zijn. En tot slot is de vakantieperiode een goed moment. Vakanties zijn vaak grote uitgaven.

Mensen zijn geneigd om dan zorgelozer te leven, maar komen er na de vakantie achter dat er nog rekeningen openstaan. Beter is het om eerst te weten waar je aan toe bent, zodat je kunt zien wat je in de vakantie kunt uitgeven.”