Maarten Stam
Ontwikkelmanager Catharinasteeg

In dit bijzondere project zijn maar liefst vijftien rijks- en gemeentelijke monumenten gerenoveerd, gerestaureerd en verweven met nieuwbouw. De Catharinasteeg bestaat uit tien retail- en horecaunits (6.000 m² bruto vloeroppervlak) en twintig veelal monumentale woningen.

De Catharinasteeg is een belangrijk onderdeel van het zogenaamde Aalmarktproject, het integrale plan van de gemeente Leiden om de binnenstad te revitaliseren. De Catharinasteeg en de Catharinabrug verbinden de belangrijkste winkelstraten: de Haarlemmerstraat, de Aalmarkt en de Breestraat. Hierdoor is er een nieuw winkelcircuit ontstaan.

Integraal plan
Catharinasteeg is een project van MRP Development (voorheen ASR Vastgoed Ontwikkeling). Deze projectontwikkelaar had net als collega-ontwikkelaars, investeerders en grote retailers geen bijzondere interesse voor de Leidse binnenstad. Volgens ontwikkelmanager Maarten Stam van Catharinasteeg had dat een aantal oorzaken. “Er was binnen de gemeente geen duidelijke ontwikkelstrategie voor de binnenstad.

Verbeterplannen voor het gebied zijn nooit uitgevoerd, omdat er onvoldoende grip was op het gebied qua eigendom. Daarnaast hielden de stedenbouwkundige concepten te veel vast aan de bestaande ruimtelijke structuur.

Toen Leiden in 2008 met een integraal ontwikkelplan kwam, wekte dat onze interesse. Natuurlijk zagen wij al langer de potentie van de stad, maar we misten een allesomvattend plan.

Wij zagen een kans om de verbinding tussen de winkelstraten te realiseren. Onderdeel van ons plan was onder meer het verleggen van de Catharinabrug en het realiseren van een nieuwe doorbraak naar de Breestraat. Dat gaf voor de gemeente de doorslag om ons te selecteren.”

Chirurgische aanpak
Na jaren van ontwerpen, tekenen en plannen, werd in 2015 gestart met de daadwerkelijke bouw. Stam: “Bijzonder omdat er veel monumentaal vastgoed in zit. Het herontwikkelen daarvan is een vak apart. We hebben veel geïnvesteerd in het goed in kaart brengen op basis van bouwhistorisch onderzoek. Daarin werken we nauw samen met de gemeente en de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed.

''Over het succes moeten anderen natuurlijk oordelen, maar de eerste resultaten zijn heel goed''

We zijn heel chirurgisch te werk gegaan. Je moet precies weten wat de monumentale waarde van een pand is en wat je wel en niet mag veranderen. Tijdens de uitvoering is het project ook door bouwhistorici begeleid. Feitelijk is ieder monument een apart deelproject van het Catharinasteeg-project.”

Mooie eerste resultaten
Het project is klaar en de eerste resultaten zijn volgens Stam nu al boven verwachting. “Over het succes moeten anderen natuurlijk oordelen, maar de eerste resultaten zijn heel goed.

Er zijn nu enkele winkels open, die heel goed functioneren en al veel bezoekers naar het gebied trekken. Het zijn nieuwe winkelconcepten, zoals O Shop en Yoghurt Barn, maar ook winkels die zoals H&M een veel grotere unit hebben gekregen in Leiden.

Deze retailers hebben stuk voor stuk hun winkelunit prachtig afgebouwd, waarmee een bijzondere winkelbeleving wordt gecreëerd. De verbinding met de andere winkelstraten verloopt heel natuurlijk, alsof het nooit anders is geweest. We behouden en verbeteren ook belangrijk monumentaal erfgoed.

De rijksmonumenten zijn nu toegankelijk voor het publiek. Bij H&M bijvoorbeeld, zien de bezoekers nu van vier historische panden de oude spanten uit de 15e en 16e eeuw. De Catharinasteeg is een mooi voorbeeld van waardecreatie voor de bewoners, bezoekers en retailers. Daarbij zet het Leiden als retailbestemming weer op de kaart.”