Marijke van Hees
Voorzitter Retailagenda
(Fotograaf: Gerard van Hees)

 “Toen we ruim twee jaar geleden met de Retailagenda begonnen, waren er al veel initiatieven”, schetst Van Hees het vertrekpunt van haar missie. “Er gebeurde veel, maar vanuit het ministerie van Economische Zaken was er behoefte aan meer samenhang. Met honderd mensen is toen in heel korte tijd de basis gelegd voor de Retailagenda, waarin bestaande trajecten zijn gebundeld, leemtes opgevuld en nieuwe ideeën toegevoegd.”

Onder het motto ‘Samen werken aan vitale winkelgebieden’ hebben organisaties en marktpartijen de koers uitgestippeld. Private partners van de Retailagenda zijn bijvoorbeeld brancheorganisaties, winkelgebieden, retailers en vastgoedeigenaren.

In 21 afspraken is vastgelegd hoe zij werken aan de aantrekkelijkheid van winkelgebieden. Daarnaast sluiten we met gemeenten zogeheten retaildeals, gericht op lokale visies en profilering van winkelgebieden. Inmiddels zijn er al zo’n 129 gemeenten bij betrokken.

Afspraken en hoofdlijnen

Gevraagd naar de aard van de afspraken, legt Van Hees uit dat er drie hoofdlijnen zijn. “De eerste omvat ruimtelijke acties, met als doel het bestrijden van leegstand en het versterken van winkelgebieden. Een tweede drager is investeren in mensen.

Hoe zorg je dat je als kleine ondernemer innovatief blijft? Hoe bereiden ROC’s jongeren voor op een toekomst waarin online en offline winkelen één zijn? De derde gaat over implementatie van nieuwe en innovatieve concepten.”

Na reorganisaties of faillissementen is vanuit de Retailagenda extra begeleiding geregeld voor werknemers die hun baan verloren. Op diverse plaatsen lopen pilots om te onderzoeken hoe een winkelgebied consumenten kan bereiken en aan zich kan binden.

''Om te zorgen dat buurgemeenten diversiteit bieden en elkaar niet beconcurreren met vergelijkbare winkelgebieden is regionale afstemming nodig''

Een doorbraak voor de Retailagenda was volgens de voorzitter het moment waarop de provincies aan boord zijn gehaald. “Om te zorgen dat buurgemeenten diversiteit bieden en elkaar niet beconcurreren met vergelijkbare winkelgebieden is regionale afstemming nodig.

Tijdens het eerste gesprek met de provincies, was er geen animo. In september 2015 is met hulp van minister Kamp opnieuw contact gezocht.

Een jaar later tekenden de minister en de twaalf provincies de provinciale Retaildeals. Met voor elke provincie een eigen invulling, sommige restrictief, andere met extra budget om initiatieven te ondersteunen.”

Voor voldoende en blijvend commitment voor de Retailagenda bezoekt de voorzitter regelmatig bestuurders van overheden en organisaties. “De minister zei onlangs nog op ons jaarcongres dat hij ons volledig steunt, maar niet weet wat zijn opvolger doet.

We hebben ook de politiek hard nodig. Immers, een financiële bijdrage van de overheid is belangrijk om op alle plaatsen de transformatie van de winkelgebieden nieuwe impulsen te geven.”

Toekomst van retail

Wat betreft de toekomst van de Nederlandse retail is Van Hees hoopvol en tegelijkertijd realistisch. “Online gaan de omzetten omhoog, maar de leegstand van fysieke winkels is nog altijd zorgelijk.

''Waar winkels moeten sluiten, is niet altijd en overal mogelijk om binnen de retail een nieuwe invulling te vinden''

Concepten veranderen snel. Waar winkels moeten sluiten, is niet altijd en overal mogelijk om binnen de retail een nieuwe invulling te vinden.

Transformatie van functies is dan nodig. Hudson Bay opent nieuwe filialen in zeven voormalige V&D-panden, maar wat gebeurt er in de andere steden?”

Een advies van de voorzitter van de Retailagenda, ten slotte, is: zorg dat je de wensen van de consument kent. “Winkelen is onderdeel van het dagelijks leven, net als werk, school, sporten en uitgaan. De retail moet daarop aansluiten en een plek veroveren in het leefpatroon van klanten.

De consument zoekt beleving, horeca, festivals, cultuur en heeft behoefte aan productinformatie. Ik denk dat er over tien jaar echt nog wel winkelstraten zijn. Mensen willen vaak voor ze iets kopen, dat even in handen hebben. Winkelen is leuk en dat blijft zo.”